Matn va lug‘atlar bilan ishlash
Rivoyat qilinishicha, Abu Rayhon Beruniy yilda bor-yo‘g‘i ikki kun dam olgan: Navro‘z kuni va bug‘doy o‘rimi boshlangan kun. Navro‘zda u bayramona kiyinib, avval qarindoshlari, so‘ng do‘stlari bilan ko‘rishgan, suhbat qurgan, keyin dalaga chiqib, kun bo‘yi yer haydash va ko‘chat ekishda qatnashgan. O‘rim kuni ham dehqoncha kiyinib, ertadan kechgacha bug‘doy o‘rgan va hol so‘raganlarga bu mehnatni dam olish deb javob bergan. Kitob yozish, mutolaa va tajribalar bilan band olim uchun dala mehnati haqiqiy hordiq bo‘lgan; u vaqtni behuda o‘tkazishni eng katta yo‘qotish deb bilgan. Matnda ko‘chma ma’noli birikmalar uchraydi: «rizqimni teryapman» — hosil yig‘yapman, mehnat qilyapman. Gaplarni mazmunan bog‘lab turgan so‘zlarga (keyin, so‘ng, ham) e’tibor bering.
Hayotiy haqiqat: har kim bu matndan o‘zi bilmagan bir yangi fikrni topib, bir gapda yozadi.