Ilmiy insho
Ilmiy inshoda mavzu biror fan nuqtayi nazaridan, ilmiy uslubda yoritiladi. Bunday inshoda atamalar, aniq faktlar va ilmiy tushunchalar asosiy o‘rinda turadi; axborot lo‘nda va ravshan beriladi. O‘xshatish, ko‘chma ma’noli so‘zlar, obrazli iboralar va maqollar deyarli qo‘llanmaydi, matn hissiy bo‘yoqsiz bo‘ladi. Ilmiy insho mantiqiy izchillikka va dalillarni to‘g‘ri tushunishga tayanadi, oxirida muallif o‘z xulosasini aytadi. Bu ish o‘quvchining ilmiy fikrlashini sinaydi va kelajakda ilmiy maqola yozishga tayyorlaydi.
| Ilmiy insho | Belgisi |
|---|---|
| til | atamalar, aniq faktlar |
| bayon | lo‘nda va ravshan |
| vositalar | o‘xshatish va ko‘chma ma’no yo‘q |
Fan tanlovida bola kuzatgan hodisani aniq va dalil bilan tushuntiradi: nimani ko‘rdi, nima sababdan shunday bo‘ldi. Ilmiy yozuv shunday ishlaydi.
Olimlar, shifokorlar va muhandislar natijani aniq, ortiqcha bezaksiz yozadi.
Bitta oddiy hodisani (masalan, nega kechasi salqinroq bo‘ladi) ikki aniq gapda tushuntirib bering.
Qaysi jumla ilmiy inshoga mos? Sinfdosh juftlar «hayotiy» va «ilmiy» ohangdagi jumlalarni aralashtirib, bir-birini sinaydi.