Mustahkamlash darsi
Mustahkamlash darsida gapni ikki jihatdan tahlil qilamiz: ifoda maqsadiga ko‘ra (darak, so‘roq, buyruq, istak) va tuzilishiga ko‘ra (sodda yoki qo‘shma). Tahlil tartibi: avval gapdagi shakllangan kesimlarni topamiz va sanaymiz; bitta bo‘lsa — sodda, ko‘p bo‘lsa — qo‘shma gap. So‘ng gap qanday maqsadda aytilganini ohang, so‘roq so‘zi va kesim shakliga qarab aniqlaymiz. Savol yoki buyruqni darak gapga aylantirish mumkin, bunda mazmun saqlanadi, ammo ohang va maqsad o‘zgaradi. Quyidagi matn bilan ishlang: «Ustoz bog‘da ko‘chat o‘tqazayotgan edi. Shogird so‘radi: «Bu daraxt qachon meva beradi?» Ustoz kulimsirab dedi: «Sabr qil, shoshma!»
Sinfdoshingizga ma’lumot so‘rab yozasiz: savolni qisqa, bitta sodda gap bilan beraysizmi yoki ikki fikrni bog‘laysizmi, javob olish tezligi shunga bog‘liq.
Intervyu oluvchilar, o‘qituvchilar va yozuvchilar savol va xabarni aniq shakllantiradi.
Bugun eshitgan yoki aytgan bitta gapni oling va uning maqsadini (xabar, savol, buyruq, istak) ovoz chiqarib aniqlang.
Tahlil estafetasi: har bir o‘quvchi bitta gapni ikki jihatdan tahlil qilib, keyingisiga uzatadi.