Darslar 55–57 · 3 ta dars · M. Qodirov, H. Ne’matov, M. Abduraimova, R. Sayfullayeva, B. Mengliyev. Ona tili 8-sinf, 4-nashr. Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2019
55
Aniqlovchi va uning turlari
Darslik: 86–89-betlar
MaqsadAniqlovchi va aniqlanmishni, aniqlovchining uch turini (sifatlovchi, qaratqich, izohlovchi) farqlash.
Yangi so‘zlar
aniqlovchi · attributeaniqlanmish · word modified by the attributesifatlovchi · descriptive attributeqaratqich · possessive attribute
Tushuntirish
Aniqlovchi — ot bilan ifodalangan bo‘lakka bog‘lanib, uning belgisini yoki kimga, nimaga qarashli ekanini ko‘rsatadigan ikkinchi darajali bo‘lak; u izohlagan bo‘lak aniqlanmish deb ataladi. Aniqlovchi qanday? qaysi? nechanchi? qancha? kimning? nimaning? so‘roqlariga javob beradi. Uning uch turi bor. Sifatlovchi aniqlovchi narsaning rangi, hajmi, sifati kabi belgisini bildiradi, aniqlanmishga bitishuv yo‘li bilan bog‘lanadi va sifat, son, sifatdosh, olmosh, ot, taqlid so‘z bilan ifodalanadi («yangi kitob»). Qaratqich aniqlovchi qarashlilikni bildiradi, aniqlanmish bilan moslashuv yo‘li bilan bog‘lanadi («do‘stimning uyi»). Izohlovchi aniqlovchi shaxs yoki narsani kasbi, unvoni, qarindoshligi kabi boshqa nom bilan ham ataydi («muallim Karimov», «Hamida opa»).