ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

So‘z-gap; yig‘iq va yoyiq gap

Darslar 46–47 · 2 ta dars · M. Qodirov, H. Ne’matov, M. Abduraimova, R. Sayfullayeva, B. Mengliyev. Ona tili 8-sinf, 4-nashr. Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2019
46

So‘z-gap

Darslik: 69–71-betlar
MaqsadSo‘z-gapning mazmuni, ma’no turlari va dialogik nutqdagi o‘rnini bilish.
Yangi so‘zlar
so‘z-gap · word-sentencedialogik nutq · dialogic speechtasdiq · affirmationinkor · negation
Tushuntirish

Bitta qotib qolgan so‘zdan iborat bo‘lib, boshqa so‘zlar bilan kengaya olmaydigan gap so‘z-gap deyiladi. U oldingi gapga javob yoki munosabat sifatida keladi va tasdiq, inkor, so‘roq, taajjub, his-hayajon kabi ma’nolarni bildiradi. So‘z-gaplar asosan dialogda, ba’zan monologda uchraydi: «Ha», «Yo‘q», «Xo‘p», «Mayli», «Marhamat». Kundalik muomalada ishlatiladigan odob so‘z-gaplari ham bor: assalomu alaykum, xayr, rahmat, labbay, marhamat. Atamaning o‘zi ham mohiyatni ko‘rsatadi: bitta so‘z butun gap vazifasini bajaradi. Darslikda so‘z-gap ham shaxsi noma’lum gaplar qatorida beriladi.

So‘z-gapMisol
tasdiq— Keldingmi? — Ha.
inkor— Aytasanmi? — Yo‘q.
ruxsat— Kirsam maylimi? — Marhamat!
minnatdorchilik— Rahmat!
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sinfda o‘qituvchi «Tushunarlimi?» deb so‘raydi, siz bosh irg‘ab «Ha» deysiz. Bitta so‘z butun javobni beradi va suhbat to‘xtamay davom etadi.

Kim ishlatadi

Aktyorlar, intervyu oluvchilar va yozuvchilar so‘z-gapdan dialogni tabiiy qilish uchun foydalanadi.

Bugun sinab ko‘ring

Bugun biror savol eshitsangiz, javobni faqat bitta so‘z bilan bering va shu yetarli bo‘lganini sezing.

Namunalar
— Daftaringizni olib keldingizmi? — Ha. (tasdiq so‘z-gap) — Qo‘shiq aytasanmi? — Yo‘q. (inkor)
— Kirsam maylimi? — Marhamat! (ruxsat) — Rahmat! (minnatdorchilik)
Sinfda faoliyat

Dialog o‘yini: juftlar faqat so‘z-gaplardan iborat 6 qatorli suhbat tuzadi (salomlashish, so‘rash, rozilik, xayrlashish).

Mashq
1
So‘z-gap nima? Misol keltiring.
2
«Yo‘q, bilmayman» da «yo‘q» qanday vazifada?
3
Muomala so‘z-gaplaridan 4 tasini ayting.
4
Nima uchun so‘z-gap dialogda ko‘p uchraydi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliMuzlamaydigan zina uchun iliq plastinaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →