ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Sodda gap tahlili; nazorat ishi

Darslar 48–50 · 3 ta dars · M. Qodirov, H. Ne’matov, M. Abduraimova, R. Sayfullayeva, B. Mengliyev. Ona tili 8-sinf, 4-nashr. Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2019
48

Matn va lug‘atlar bilan ishlash

Darslik: 74–75-betlar
MaqsadP. Qodirovning «Yulduzli tunlar» romanidan parcha: so‘zlarning ma’no bo‘yog‘i, ma’nodosh va zid ma’noli so‘zlar.
Yangi so‘zlar
saharlik · pre-dawn mealijobiy bo‘yoq · positive colouringsalbiy bo‘yoq · negative colouringmo‘tabar · respected
Tushuntirish

Parchada Umarshayx mirzoning oilasi ramazon oyida tong yorishayotgan paytda saharlik qilayotgani tasvirlanadi. Saroy ahlining xavotiri va shoshilishi sezilib turadi. Mirzo oilasiga maslahat berib, a’zolarni tananing a’zolariga o‘xshatadi: ilik ham, ko‘z ham o‘z o‘rnida aziz; ular nizolashsa, ikkalasi ham zarar ko‘radi. Matnda so‘zlar ma’no bo‘yog‘iga ko‘ra uch guruhga bo‘linadi: ijobiy bo‘yoqli (aziz, mo‘tabar, mehr), salbiy bo‘yoqli (jabr, nizo, xatar) va bo‘yoqsiz (dasturxon, choy, tong). Ma’nodosh (aziz — qadrli) va zid ma’noli (mehr — adovat) so‘zlarni ham ajrating.

Bo‘yoqSo‘zAntonim
ijobiyahillikadovat
salbiyxatarxavfsizlik
bo‘yoqsiztong—
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Do‘stingizga yozgan xatingizdagi ayrim so‘zlar iliq, ayrimlari sovuq eshitiladi. Hissiy bo‘yoqni bilgan kishi so‘zni to‘g‘ri tanlaydi.

Kim ishlatadi

Tarjimonlar, ssenariy va nutq yozuvchilari so‘zning hissiy ohangini hisobga oladi.

Bugun sinab ko‘ring

Bugun eshitgan bitta so‘zni iliq yoki sovuq deb baholang va nega shunday tuyulganini ayting.

Namunalar
Bo‘yoq: «mehr» — ijobiy; «nizo» — salbiy; «choy» — bo‘yoqsiz.
Antonim juftlari: mehr — adovat; jabr — adolat; xatar — xavfsizlik.
Sinfda faoliyat

Uch savat: o‘quvchilar 9 ta so‘zni ijobiy, salbiy va bo‘yoqsiz «savat»larga joylashtiradi va asoslaydi.

Mashq
1
Mirzo oilasiga qanday maslahat beradi?
2
«Jabr», «mehr», «dasturxon» so‘zlarini bo‘yoq bo‘yicha guruhlang.
3
«Mo‘tabar» va «nizo» so‘zlariga ma’nodosh toping.
4
Nima uchun ilik va ko‘z o‘xshatishi ahillikni anglatadi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliPeshtaxta uchun saqlagichli panelHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →