Olmoshning ma’no turlari
Olmosh ot, sifat, son yoki ravish o‘rnida qo‘llanib, ularning ma’nosini nomlamay, faqat ko‘rsatadi. Ma’no turiga ko‘ra yetti guruhga bo‘linadi. Kishilik olmoshlari (men, sen, u, biz, siz, ular) shaxsni bildiradi; o‘zlik olmoshi «o‘z» ish-harakat egasiga qaytishni ko‘rsatadi; ko‘rsatish olmoshlari (bu, shu, o‘sha, ana) narsani ko‘rsatadi; so‘roq olmoshlari (kim, nima, qaysi, qachon) so‘roq bildiradi. Belgilash olmoshlari (hamma, barcha, har kim) umumlashtiradi, gumon olmoshlari (kimdir, nimadir, qandaydir) noaniqlik, bo‘lishsizlik olmoshlari (hech kim, hech qachon) esa inkor ma’nosini beradi. Gapda olmosh o‘rnida kelgan so‘zning bo‘lagi vazifasini bajaradi.
Do‘stingiz haqida uch gap yozasiz. Ismini har gapda takrorlamay, olmosh qo‘llaysiz; shunda ham kim haqida ekani aniq bo‘lib qoladi.
Muharrirlar, tarjimonlar va matn yozuvchilar takrorni olmosh bilan kamaytiradi, lekin kim nazarda tutilganini yo‘qotmaydi.
Sinfdagi yoki hovlidagi bir voqeani ikki gapda ayting: ikkinchi gapda ismni olmosh bilan almashtiring va hamma narsa tushunarli ekanini tekshiring.
Olmosh «lotto»si: kartochkadagi olmoshni toping va uning ma’no turini ayting; to‘g‘ri aytgan o‘yinchi navbatdagi kartani oladi.