ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Sodda gap bo‘laklari; Avloniyning «Afv» parchasi

Darslar 32–33 · 2 ta dars · M. Qodirov, H. Ne’matov, M. Abduraimova, R. Sayfullayeva, B. Mengliyev. Ona tili 8-sinf, 4-nashr. Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2019
32

Sodda gap. Gap bo‘laklari

Darslik: 50-bet
MaqsadSodda gapni va gap bo‘laklarini (ega, kesim, hol, to‘ldiruvchi, aniqlovchi) aniqlash.
Yangi so‘zlar
gap bo‘lagi · part of the sentenceega · subjectkesim · predicateikkinchi darajali bo‘lak · secondary part
Tushuntirish

Bitta to‘liq shakllangan kesimi bo‘lgan gap sodda gapdir. Sodda gapda besh xil bo‘lak bo‘lishi mumkin: ega, kesim, hol, to‘ldiruvchi va aniqlovchi. Ega bilan kesim gapning tayanchi — bosh bo‘laklar hisoblanadi; qolganlari ikkinchi darajali bo‘laklardir. Ega va hol kesimning o‘ziga ergashadi; to‘ldiruvchi fe’l bilan ifodalangan bo‘lakka qaram bo‘ladi, aniqlovchi esa ot bilan ifodalangan istalgan bo‘lakni izohlaydi. Bo‘laklarni aniqlashda avval kesim topiladi, keyin unga kim? nima? qachon? qayerda? qanday? kabi so‘roqlar beriladi.

Mehribonaniqlovchi onaega kechqurunhol ertakto‘ldiruvchi o‘qib berdikesim .
Yaxshibolaertalabkitobo‘qiydi.egakesimto‘ldiruvchianiqlovchihol

A good boy reads a book in the morning.

ega · kesim · to‘ldiruvchi · aniqlovchi · hol

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Gapni «kim, nima qildi, qayerda» deb bo‘laklarga ajratadigan bola xabarda nima yetishmayotganini darrov ko‘radi.

Kim ishlatadi

Tilshunoslar, tarjimonlar va matn tahrirchilari gapni bo‘laklarga ajratib tahlil qiladi.

Bugun sinab ko‘ring

Bitta gapni tanlab, undagi ega va kesimni toping.

Namunalar
«Kichkina bola bog‘da tez yugurdi» gapida: bola — ega; yugurdi — kesim; kichkina — aniqlovchi; bog‘da, tez — hol.
Opamega yangianiqlovchi kitobnito‘ldiruvchi ukamgato‘ldiruvchi berdikesim .
«Opam yangi kitobni ukamga berdi»: opam — ega; berdi — kesim; kitobni, ukamga — to‘ldiruvchi; yangi — aniqlovchi.
Sinfda faoliyat

Bo‘laklar «qurilishi»: o‘qituvchi ega-kesimdan iborat gapni aytadi; guruhlar uni hol, to‘ldiruvchi va aniqlovchi bilan kengaytiradi.

Mashq
1
«Quyosh tog‘ ortidan sekin chiqdi» gapidagi bo‘laklarni toping.
Quyosh tog‘ ortidan sekin chiqdi .
2
Gapning bosh va ikkinchi darajali bo‘laklarini ayting.
3
Aniqlovchi qaysi bo‘lakka, to‘ldiruvchi qaysi bo‘lakka bog‘lanadi?
4
Nima uchun gap bo‘laklarini topishni kesimdan boshlaymiz?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliMuzlash signalizatsiyasi: 3 volt, to‘rt elementHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →