Ish qog‘ozlari; atamalar; takrorlash; yozgi topshiriqlar
Darslar 79–82 · 4 ta dars · M. Qodirov, H. Ne’matov, M. Abduraimova, R. Sayfullayeva, B. Mengliyev. Ona tili 8-sinf, 4-nashr. Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2019
79
Ish qog‘ozlari ustida ishlash
Darslik: 137-bet
MaqsadIsh qog‘ozlari — tushuntirish xati, taklifnoma va ma’lumotnomaning tuzilishi va yozilishi.
Ish qog‘ozlari rasmiy ishlarda qo‘llanadigan, ma’lum qolipga solingan matnlardir. Tushuntirish xati o‘quvchi yoki xodim biror sababni (masalan, darsga kelolmaganini) tushuntirish uchun yoziladi. Uning tarkibi: kimga (lavozim, ism-familiya), kimdan (sinf, ism-familiya), hujjat nomi («tushuntirish xati»), matn, ilova (agar bo‘lsa), imzo va sana. Taklifnoma tadbirga chaqirish uchun yoziladi: murojaat, tadbir nomi, vaqti va joyi ko‘rsatiladi. Ma’lumotnoma tashkilot tomonidan beriladi va biror faktni tasdiqlaydi (masalan, kimdir qayerda o‘qishini); unda manzil, imzo va muhr bo‘ladi. Ish qog‘ozlarida fikr qisqa, aniq, rasmiy uslubda, tartibli ifodalanadi; murojaat qilinuvchiga hurmat bildirilishi kerak.
Namunalar
Tushuntirish xati namunasi (qismlar): 1) Maktab direktori A. Karimovga; 2) 8-«a» sinf o‘quvchisi D. Aliyevadan; 3) Tushuntirish xati; 4) matn; 5) ilova; 6) imzo, sana.
Taklifnoma: «Hurmatli Salima opa! Sizni maktabimizning «Kitob bayrami»ga taklif qilamiz. Tadbir 12-aprel kuni soat 15:00 da zalda boshlanadi.»
Sinfda faoliyat
Hujjat qismlarini tartiblash: qirqilgan tushuntirish xati qismlarini to‘g‘ri tartibda joylashtiring.
Mashq
1
Tushuntirish xati qanday qismlardan iborat?
Kimga, kimdan, hujjat nomi, matn, ilova (agar bo‘lsa), imzo, sana.
2
Ma’lumotnomani kim beradi va u nimani tasdiqlaydi?
Tashkilot beradi; biror faktni, masalan o‘qishini tasdiqlaydi.
3
Sinfingiz nomidan adabiy kechaga taklifnoma yozing (3–4 gap).
Namuna: Hurmatli ... ! Sizni adabiy kechamizga taklif etamiz. Kecha ... kuni soat ... da maktab zalida o‘tkaziladi.
4
Ish qog‘ozlarida nima uchun rasmiy va aniq uslub kerak?
Chunki hujjat huquqiy ahamiyatga ega va uni bir xil, noaniqliksiz tushunish zarur.