Hol
Hol — kesimga bog‘lanib, ish-harakat qayerda, qachon, qanday, nima sababdan, qanday maqsadda yoki qay darajada bajarilganini ko‘rsatadigan ikkinchi darajali bo‘lak. So‘rog‘iga va ma’nosiga qarab holning olti turi ajratiladi: o‘rin holi (qayerda? qayerga? qayerdan?), payt holi (qachon?), ravish holi (qanday?), daraja-miqdor holi (qancha? qay darajada?), sabab holi (nega? nima sababdan?) va maqsad holi (nima uchun? nima maqsadda?). Hol ko‘pincha ravish, kelishik qo‘shimchasi yoki ko‘makchi olgan ot va olmosh bilan, shuningdek sifat, son, taqlid so‘z hamda ravishdosh kabi fe’l shakllari bilan ifodalanadi. Bir so‘zdan iborat hol sodda hol, bir necha so‘zdan iborat birikma bilan ifodalangani esa murakkab hol bo‘ladi.
| Hol turi | So‘roq | Misol |
|---|---|---|
| o‘rin | qayerda? | hovlida o‘ynadi |
| payt | qachon? | kechqurun qaytdi |
| ravish | qanday? | yengil uchdi |
| daraja-miqdor | qancha? | juda charchadi |
| sabab | nega? nima sababdan? | yomg‘ir sababli |
| maqsad | nima maqsadda? | olish uchun |
A good boy reads a book in the morning.
hol: ertalab
Yo‘lni tushuntirayotgan kishi «bu yerdan chapga, besh daqiqada» deydi. Joy, vaqt va tarzni bildiruvchi so‘zlar xabarni to‘liq qiladi.
Gidlar, jurnalistlar va yo‘riqnoma yozuvchilari hodisa qayerda, qachon, qanday bo‘lganini hol bilan aytadi.
Bugungi bir ishni «qayerda, qachon, qanday» savollariga javob beradigan bitta gapda yozing.
Hol bayrog‘i: o‘qituvchi gapni o‘qiydi; o‘quvchilar hol turiga mos rangli kartochkani ko‘taradi.