ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Hol; «Haqiqat va majoz» hikoyati

Darslar 51–52 · 2 ta dars · M. Qodirov, H. Ne’matov, M. Abduraimova, R. Sayfullayeva, B. Mengliyev. Ona tili 8-sinf, 4-nashr. Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2019
51

Hol

Darslik: 79–80-betlar
MaqsadHolning ta’rifi, turlari (o‘rin, payt, ravish, daraja-miqdor, sabab, maqsad), ifodalanishi va tuzilishini bilish.
Yangi so‘zlar
hol · adverbial modifierpayt holi · hol of timesabab holi · hol of causemurakkab hol · compound hol
Tushuntirish

Hol — kesimga bog‘lanib, ish-harakat qayerda, qachon, qanday, nima sababdan, qanday maqsadda yoki qay darajada bajarilganini ko‘rsatadigan ikkinchi darajali bo‘lak. So‘rog‘iga va ma’nosiga qarab holning olti turi ajratiladi: o‘rin holi (qayerda? qayerga? qayerdan?), payt holi (qachon?), ravish holi (qanday?), daraja-miqdor holi (qancha? qay darajada?), sabab holi (nega? nima sababdan?) va maqsad holi (nima uchun? nima maqsadda?). Hol ko‘pincha ravish, kelishik qo‘shimchasi yoki ko‘makchi olgan ot va olmosh bilan, shuningdek sifat, son, taqlid so‘z hamda ravishdosh kabi fe’l shakllari bilan ifodalanadi. Bir so‘zdan iborat hol sodda hol, bir necha so‘zdan iborat birikma bilan ifodalangani esa murakkab hol bo‘ladi.

Hol turiSo‘roqMisol
o‘rinqayerda?hovlida o‘ynadi
paytqachon?kechqurun qaytdi
ravishqanday?yengil uchdi
daraja-miqdorqancha?juda charchadi
sababnega? nima sababdan?yomg‘ir sababli
maqsadnima maqsadda?olish uchun
Yaxshibolaertalabkitobo‘qiydi.egakesimto‘ldiruvchianiqlovchihol

A good boy reads a book in the morning.

hol: ertalab

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Yo‘lni tushuntirayotgan kishi «bu yerdan chapga, besh daqiqada» deydi. Joy, vaqt va tarzni bildiruvchi so‘zlar xabarni to‘liq qiladi.

Kim ishlatadi

Gidlar, jurnalistlar va yo‘riqnoma yozuvchilari hodisa qayerda, qachon, qanday bo‘lganini hol bilan aytadi.

Bugun sinab ko‘ring

Bugungi bir ishni «qayerda, qachon, qanday» savollariga javob beradigan bitta gapda yozing.

Namunalar
O‘rin: «Bolalar hovlida o‘ynadi.» Payt: «Ular kechqurun qaytdi.» Ravish: «Qush yengil uchdi.»
Sabab: «Yomg‘ir sababli ketmadik.» Maqsad: «Kitob olish uchun kutubxonaga bordim.» Daraja-miqdor: «U juda charchadi.» Murakkab hol: «Tong otmasdan oldin turdim.»
Sinfda faoliyat

Hol bayrog‘i: o‘qituvchi gapni o‘qiydi; o‘quvchilar hol turiga mos rangli kartochkani ko‘taradi.

Mashq
1
«Sinfdoshim erta tongda kutubxonaga bordi» da hollarni toping va turini ayting.
Sinfdoshim erta tongda kutubxonaga bordi .
2
Hol qanday so‘roqlarga javob bo‘ladi?
3
Maqsad holi bilan 1 ta, sabab holi bilan 1 ta gap tuzing.
4
Sodda hol va murakkab holning farqini misolda tushuntiring.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliKuzatuv klubi uchun qizil chiroqHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →