ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi8-sinf · 34-hafta

Elektromagnitli metall saralagich

🎯 Missiya: Maktab hovlisi uchun qaysi elektromagnit variantini yig‘amiz — va nega?

Dushanba

Sinf rahbariDushanba, 17-may. Missiya: maktab hovlisidagi metall chiqindi qutisi uchun elektromagnitli saralagich yasaymiz: po‘lat bankalar va mixlar ajralsin. Shartlar: batareya ≤ 4,5 V, ish kattalar nazoratida, narx ≤ 5 000 so‘m, kamida 10 ta skrepka ko‘tarsin.
AnvarTexnologiya: kasblar mehnat predmeti bo‘yicha turlarga bo‘linadi: «inson–texnika» (elektrik), «inson–tabiat» (agronom), «inson–inson» (o‘qituvchi). Bizning ish «inson–texnika» turiga yaqin.
MalikaOna tili: . — tadbirga chaqiruvchi hujjat; da kimga, kimdan, sarlavha, sabab va sana bo‘ladi. Maktab direktoriga demo ko‘rsatuvga taklifnoma yozamiz.
ZarinaRollar: yig‘uvchi, o‘lchovchi, yozuvchi, xavfsizlik nazoratchisi.
TexnologiyaOna tili

Qulf 1: Metall saralash stansiyasi

Topshiriq: Taklifnoma nima uchun yoziladi?

🔑 Kalit: Shartlar: batareya ≤ 4,5 V; kattalar nazoratida; narx ≤ 5 000 so‘m; kamida 10 ta skrepka.

Seshanba

AnvarFizika, laboratoriya: elektromagnit — izolyatsiyalangan sim temir mixga o‘raladi, uchlari kalit orqali batareyaga ulanadi. Kuchini skrepkalar soni bilan kuzatamiz. Ulashni qisqa muddatli qilamiz — sim qiziydi.
MalikaKimyo: 5-amaliy ish — o‘g‘itlarni aniqlash. Avval tashqi ko‘rinish va suvda erish ko‘riladi: oq kristallar yoki kulrang kukun, yaxshi yoki yomon eriydi. Ion sinovlarini o‘qituvchi qiladi: ammoniy ionini ishqor bilan qizdirishda ammiak ajraladi.
ZarinaBiogen elementlar: odam tanasi massasining taxminan 65 % ini kislorod, 18 % ini uglerod, 10 % ini vodorod tashkil qiladi.
JasurBizga faqat kuzatish jadvali: variant, sim o‘ramlari, kuchlanish, skrepkalar soni, 10 soniyadan keyin sim harorati.
FizikaKimyo

Qulf 2: Mix, sim va o‘g‘it jadvali

Topshiriq: Elektromagnitni nega qisqa muddat ulaymiz?

🔑 Kalit: Qoida: ulash qisqa (10 soniya), kattalar nazoratida; ammiakli sinovni faqat o‘qituvchi o‘tkazadi.

ZarinaInformatika: matematik ifodani formulaga aylantiramiz: 5x² + 3√x − 4 → =5*A1^2+3*SQRT(A1)-4. Bo‘linishni =IF(MOD(A3;4)=0;"bo‘linadi";"bo‘linmaydi") bilan tekshiramiz. =MAX() eng katta qiymatni, =ROUND(x;1) yaxlitlashni beradi.
AnvarAlgebra: ko‘paytirish qoidasi: birinchi tanlov m usul, ikkinchisi n usul bo‘lsa, ketma-ket m · n usul. Asboblar qutisi kodi: 4 raqam, takrorlanmaydi: 10 · 9 · 8 · 7 = 5 040 xil kod.
JasurQo‘shish qoidasi: yoki A yoki B tanlansa, usullar yig‘iladi. 3 ta po‘lat va 4 ta mis buyumdan bittasini olish: 3 + 4 = 7 usul.
InformatikaAlgebra

Qulf 3: Jadval va kod

Topshiriq: Raqamlari takrorlanmaydigan 3 raqamli kod (0 dan boshlanishi mumkin) nechta?

Chorshanba

MalikaGeometriya: kranning ilgagiga ikki kuch ta’sir qiladi: a(3; 4) va b(2; −1) N. Teng ta’sir etuvchi c = a + b = (5; 3). Skalar ko‘paytma a · b = 3 · 2 + 4 · (−1) = 2. Skalar kvadrat a² = 3² + 4² = 25, demak |a| = 5 N.
ZarinaGeografiya: Qoraqalpog‘iston Respublikasi mamlakat shimoli-g‘arbida, maydoni bo‘yicha eng katta — mamlakat maydonining taxminan 37 foizi. 1925-yilda avtonom viloyat, 1932-yilda avtonom respublika bo‘lgan. Amudaryo deltasi, urug‘lik beda va Orolbo‘yi shu yerga xos.
AnvarSinov: magnit po‘lat bankani tortadi, alyuminiyni tortmaydi. Shuning uchun saralagich faqat po‘lat uchun.
GeometriyaGeografiya

Qulf 4: Kuch vektorlari va Qoraqalpog‘iston

Topshiriq: a(3; 4) vektorning moduli necha?

JasurIqtisod: soliq to‘lovchining huquqi — maslahat olish, imtiyozdan foydalanish, ortiqcha to‘langan summani qaytarishni so‘rash; majburiyati — ro‘yxatdan o‘tish, o‘z vaqtida to‘lash va hisobot berish. Soliq xizmati nomidan kelgan shubhali xabarga ishonmaymiz, rasmiy manbada tekshiramiz.
ZarinaQutini sotsak, 4 000 so‘m narxga QQS 12 % kiradi: sof narx 4 000 : 1,12 ≈ 3 571, QQS ≈ 429 so‘m.
AnvarHuquq: oila qonunchiligi nikoh, ota-onalik va qarindoshlik munosabatlarini tartibga soladi. 1989-yilgi BMT Bola huquqlari to‘g‘risidagi konvensiyaga ko‘ra, 18 yoshgacha hamma bola; O‘zbekiston shu konvensiyaga a’zo.
Iqtisodiy bilim asoslariDavlat va huquq asoslari

Qulf 5: Soliq, huquq va ariza

Topshiriq: Konvensiyaga ko‘ra necha yoshgacha bola hisoblanadi?

Payshanba

AnvarPayshanba. Sinov natijalari (10 soniya ulash): A — 20 o‘ram, 3 V: 4 skrepka, +4 °C; B — 60 o‘ram, 3 V: 11 skrepka, +9 °C; C — 100 o‘ram, 4,5 V: 17 skrepka, +22 °C. Sim isishi chegarasi ≤ 15 °C.
ZarinaBiologiya: ko‘payish — tirik organizmlarning o‘ziga o‘xshash nasl qoldirish xususiyati, turni davom ettiradi.
JasurO‘zbekiston tarixi: G‘arbiy Yevropada manufakturalar XVI asr o‘rtalaridan paydo bo‘lgan, XVIII asr ikkinchi yarmida bug‘ mashinasi ixtiro qilingan. O‘zbek davlatlarida bunday o‘zgarishlar sekin bo‘lgan — darslik buni orqada qolish deb tushuntiradi.
MalikaJahon tarixi: Liberiya 1847-yilda mustaqil respublika bo‘ldi; 1820-yillar boshidan unga ozodlikka chiqqan qora tanli amerikaliklar joylashtirila boshlagan.
B va C ni solishtiramiz. C da o‘ram ham, kuchlanish ham ko‘p, shuning uchun sababni aniq aytib bo‘lmaydi — keyingi safar bittasini o‘zgartiramiz.
Biologiya (Odam va uning salomatligi)O‘zbekiston tarixiJahon tarixi

Qulf 6: Natijalar va o‘tmish

Topshiriq: C varianti sim isishi bo‘yicha nega mos kelmaydi?

🔑 Kalit: Natijalar (10 s): A 4 skrepka, +4 °C; B 11 skrepka, +9 °C; C 17 skrepka, +22 °C; chegara isish ≤ 15 °C.

Juma

ZarinaEnglish: William Shakespeare (1564–1616) wrote for the Globe theatre in London. The Globe was built in 1599, burned down in 1613 and was rebuilt in 1614. A theatre has the stalls, the dress circle, the balcony, a box and the orchestra pit. We present the sorter like a short play: script, roles, rehearsal.
MalikaРусский: С. В. Михалков родился 13 марта 1913 года в Москве; басня-сказка «Как старик корову продавал» читается по ролям. Наша фраза: «Магнит притягивает сталь, но не алюминий.»
AnvarAdabiyot: Rabindranat Tagorning «Nur va soyalar» hikoyasining V–X bo‘limlari o‘qildi; yangi so‘zlar: adolatsizlik, guvoh, sadoqat. Biz hikoyani qayta aytmaymiz, faqat «adolatli sinov — hamma uchun bir xil qoida» degan fikrni o‘z ishimizga bog‘laymiz.
JasurOna tili: sintaktik atamalar — ega, kesim, hol, to‘ldiruvchi, aniqlovchi — uch guruhga ajratiladi. Hisobotda har birini kamida bir marta ishlatamiz.
Ingliz tiliRus tiliAdabiyot

Qulf 7: Teatr, Mixalkov va Tagor

Topshiriq: Globe teatri qaysi yilda qayta qurilgan?

Sinf rahbariQaror: qaysi variantni yig‘amiz? Talablar: kamida 10 skrepka; batareya ≤ 4,5 V; sim isishi ≤ 15 °C; narx ≤ 5 000 so‘m; kattalar nazorati.
AnvarNarxlar: A 1 800 so‘m; B 2 900; C 4 600 so‘m. Uchala narx ham 5 000 dan past.
JasurA: 4 < 10 — rad. C: +22 > 15 — rad. Mavjud 6 V variant bor edi, lekin 6 > 4,5 — sinovsiz rad.
MalikaB: 11 ≥ 10; 3 V ≤ 4,5; +9 ≤ 15; 2 900 ≤ 5 000 — hammasi mos.
ZarinaQo‘shimcha qoida: har ulash ≤ 10 soniya, keyin sovitamiz; kalit kattalarda.
Qaror: B — 60 o‘ram, 3 V.
FizikaKimyo

Qulf 8: Yakuniy qaror

Topshiriq: A, C va 6 V variantlarini qaysi shartlar rad etdi?

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 16 ta fanni birlashtirdi.

Ona tiliIngliz tiliInformatikaTexnologiyaAdabiyotAlgebraBiologiya (Odam va uning salomatligi)Davlat va huquq asoslariFizikaGeografiyaGeometriyaIqtisodiy bilim asoslariJahon tarixiKimyoO‘zbekiston tarixiRus tili

0 / 11 yulduz

Jamoa hisoboti

Elektromagnitli saralagich

Savol: qaysi elektromagnit metall saralagich uchun mos? Usul: bir mixga 20, 60 va 100 o‘ram, 3–4,5 V, har safar 10 soniya, skrepkalarni sanash, sim haroratini o‘lchash. Natija: 20 o‘ram 4 skrepka; 60 o‘ram 11 skrepka, +9 °C, 2 900 so‘m; 100 o‘ram 17 skrepka, +22 °C. Xulosa: 60 o‘ram, 3 V. Xavfsizlik: kattalar nazorati va qisqa ulash.

— 8-B jamoa

Topilgan kalitlar

  1. Shartlar: batareya ≤ 4,5 V; kattalar nazoratida; narx ≤ 5 000 so‘m; kamida 10 ta skrepka.
  2. Qoida: ulash qisqa (10 soniya), kattalar nazoratida; ammiakli sinovni faqat o‘qituvchi o‘tkazadi.
  3. Natijalar (10 s): A 4 skrepka, +4 °C; B 11 skrepka, +9 °C; C 17 skrepka, +22 °C; chegara isish ≤ 15 °C.

Yulduzli savollar

  1. Nega 100 o‘ramli variant tanlanmadi?

  2. B varianti nechta skrepka ko‘tardi?

  3. O‘ylab ko‘r: 6 V batareya nega sinalmadi?

Hikoyadagi darslar