ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Undalma, kirish so‘z va matn ustida ishlash

Darslar 5–6 · 2 ta dars · N.M. Mahmudov, A. Nurmonov, A.Sh. Sobirov. Ona tili 9-sinf, 4-nashr. «Tasvir» nashriyot uyi, Toshkent, 2019
6

Matn va lug‘at ustida ishlash

Darslik: 15–16-betlar
MaqsadMatn va lug‘at ustida ishlash; uyushiq, ajratilgan bo‘laklar va undalmalarni matnda topish.
Yangi so‘zlar
iftixor · prideg‘urur · self-respect, pridevatandosh · fellow citizenma’rifat · enlightenment
Tushuntirish

Matnni tahlil qilishda avval mazmunini tushunamiz, so‘ng gaplardagi bo‘laklarni va tinish belgilarini kuzatamiz. «Iftixor» faxrlanish tuyg‘usini, «g‘urur» esa o‘z qadr-qimmatini bilish hissini bildiradi; ikkalasi ma’nodosh bo‘lib, ba’zan bir-birining o‘rniga ishlatiladi. Lug‘at daftarimizga so‘zni, uning ma’nosini va o‘zimiz tuzgan gapni yozib boramiz. Uyushiq bo‘laklarni topganda sanash ohangiga, undalmani topganda murojaatga e’tibor beramiz. Mashq matnini ko‘chirganda tinish belgilarini tushuntirib berish bilimimizni mustahkamlaydi.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bir o‘quvchi yangi eshitgan so‘zni lug‘at daftariga so‘zi, ma’nosi va o‘z gapi bilan yozib qo‘yadi. Bir haftadan keyin u shu so‘zni gapda erkin ishlata boshlaydi.

Kim ishlatadi

Til o‘rganuvchilar, tarjimonlar va yozuvchilar kichik lug‘at daftari yuritib, so‘z boyligini kengaytiradi.

Bugun sinab ko‘ring

Bugun eshitgan kam uchraydigan bitta so‘zni toping, ma’nosini taxmin qiling va u bilan gap tuzing; ertaga lug‘atdan yoki ustozdan tekshiring.

Namunalar
Mini-matn: «Navro‘z». Bahor kelganda dalalar, bog‘lar, ko‘chalar ko‘kka burkanadi. Aziz mehmonlar, xush kelibsiz! Albatta, bayram dasturxonida sumalak, halim va non bo‘ladi. Bu kun xalqimiz uchun iftixor manbaidir.
Tahlil: uyushiq ega – dalalar, bog‘lar, ko‘chalar; undalma – aziz mehmonlar; kirish so‘z – albatta; uyushiq ega – sumalak, halim, non.
Sinfda faoliyat

«Lug‘at ustaxonasi»: har bir o‘quvchi bitta so‘zni lug‘atdan topadi, ma’nosini o‘qiydi, so‘ng sinfdoshlari shu so‘z bilan gap tuzadi.

Mashq
1
Uyushiq ega bor gapni matndan toping.
2
Matndagi undalmani aniqlang va tinish belgisini tushuntiring.
3
«Iftixor» so‘zi bilan o‘z gapingizni tuzing.
4
Nima uchun lug‘atda so‘zning bir necha ma’nosi raqamlab beriladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliNarxni qanday belgilaymiz?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →