Tinish belgilari va ularning yozma nutqdagi ahamiyati
Tilshunoslikning qaysi belgi qayerda qo‘yilishini o‘rganadigan bo‘limi punktuatsiya deb ataladi. Og‘zaki nutqda ohang va to‘xtamlar fikrni bo‘laklarga ajratsa, yozuvda bu ishni tinish belgilari bajaradi; ular gapning tuzilishiga tayanadi va o‘quvchiga matnni tez, to‘g‘ri tushunishga yordam beradi. O‘zbek yozuvida o‘nta asosiy belgi qo‘llanadi: nuqta, vergul, so‘roq belgisi, undov belgisi, ikki nuqta, nuqtali vergul, tire, qo‘shtirnoq, ko‘p nuqta va qavs. Belgi o‘rnida bo‘lmasa, gapning ma’nosi o‘zgarishi mumkin: «Ustoz, Aziz keldi» (ustozga murojaat qilib, Aziz kelganini aytyapmiz) va «Ustoz Aziz keldi» (Aziz ismli ustoz keldi) gaplarining ma’nosi boshqa-boshqa. Tire (–) va chiziqcha (-) bir narsa emas: tire so‘zlar orasida, ikki tomonida bo‘shliq bilan yoziladi, chiziqcha esa so‘z qismlarini bog‘laydi (ota-ona, aytdi-yu).
«O‘nta belgi»: doskada o‘nta belgi yozilgan; o‘quvchilar har biriga bittadan gap aytib, uni qo‘yish sababini tushuntiradi.