Ko‘chirma gapli qo‘shma gaplarda tinish belgilarining qo‘llanishi
Muallif gapi va ko‘chirma gap bir-biriga nisbatan turlicha joylashganda, tinish belgilari quyidagicha ishlatiladi. 1) M: «K». M: «K?» M: «K!» – muallif gapidan keyin ikki nuqta, ko‘chirma gap qo‘shtirnoqda va katta harf bilan boshlanadi. 2) M: «K», – m. M: «K?» – m. M: «K!» – m. 3) «K», – m. «K?» – m. «K!» – m. – ko‘chirma gap oxirida vergul (so‘roq va undov belgisi bo‘lsa, o‘sha belgi), keyin tire, muallif gapi kichik harf bilan. 4) «K, – m, – k» – muallif gapi o‘rtada kelsa, uning ikki tomoniga tire, birinchi bo‘lakdan keyin vergul qo‘yiladi, ikkinchi bo‘lak kichik harf bilan boshlanadi. Ko‘chirma gap yangi qatordan berilsa, qo‘shtirnoq qo‘yilmaydi, uning boshida tire qo‘yiladi.
| Qolip | Muallif gapi | Tinish |
|---|---|---|
| M: «K» | oldin | ikki nuqta, qo‘shtirnoq, katta harf |
| «K», – m | keyin | vergul + tire, kichik harf |
| «K, – m, – k» | o‘rtada | ikki tomonda tire |
| yangi qator | – | qo‘shtirnoqsiz, boshida tire |
Sinf devoriy gazetasiga yozilgan intervyuda tinish belgilari noto‘g‘ri qo‘yilsa, kim nimani aytgani aralashib ketadi. Belgilar to‘g‘ri bo‘lsa, o‘quvchi suhbatni birinchi o‘qishdayoq tushunadi.
Jurnalistlar, korrektorlar va ssenariy yozuvchilari to‘g‘ri tinish belgilari bilan aytilgan gapni aniq ko‘rsatadi.
Bugungi qisqa suhbatdan bir iborani qog‘ozga yoki xayolda to‘g‘ri belgilar bilan yozing.
«Tinish ustasi»: o‘qituvchi tinish belgilarisiz gap beradi, o‘quvchilar to‘rt qolipdan birini tanlab, belgilarni qo‘yadi.