ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi9-sinf · 4-hafta

Narxni qanday belgilaymiz?

🎯 Missiya: Birinchi 10 ta belanchak qaysi narxda sotilsin va nega?

Dushanba

Sinf rahbariBu hafta missiya: birinchi 10 ta belanchak narxini belgilash. Avval jamoa ichida kelishuv yozing.
AnvarIqtisodda : kim qancha hissa qo‘shadi, kim boshqaradi, foyda qanday bo‘linadi va tugatilsa nima bo‘ladi.
MalikaBu rasmiy emas, maktab loyihasi. Lekin yozib qo‘ysak, bahs bo‘lmaydi: hissa 4 × 120 000 = 480 000, foyda teng, pulni Anvar ota-onalar bilan birga yuritadi.
JasurNom va tovar belgisi haqida keyingi hafta o‘ylaymiz. Hozir narx!
Kelishuv yozildi. Narx xarajatni qoplashi, foyda berishi va xaridorga ma’qul bo‘lishi kerak.
Iqtisodiy bilim asoslari

Qulf 1: Kelishuv va vazifa

Topshiriq: Ta’sis shartnomasida qaysi savolga javob yozilmaydi?

🔑 Kalit: Ta’sis shartnomasi: kim qancha hissa qo‘shadi, kim boshqaradi, foyda qanday bo‘linadi. Bizda 4 × 120 000 va teng foyda.

AnvarInformatika: masalani kompyuterda yechishning olti bosqichi. 1) masalaning qo‘yilishi, 2) , 3) algoritm, 4) dasturlash, 5) kiritish, 6) natijani tahlil.
ZarinaBerilgan (misol uchun olingan sonlar): har belanchakka yog‘och va bo‘yoq 42 000, bir martalik xarajat 20 000 (jilvir, cho‘tka, shablon), narx p, soni N. Natija: foyda.
AnvarModel: xarajat = 42 000·N + 20 000; daromad = p·N; foyda = daromad − xarajat. Bu — , to‘g‘ridan-to‘g‘ri sinash qimmat va xavfli bo‘lganda foydali.
Jasur: N = 10, p = 60 000 → daromad 600 000, xarajat 440 000, foyda 160 000 (hammasi sotilsa). N = 0 da foyda −20 000: bir marta sarflangan pul. Mantiqan to‘g‘ri!
Informatika

Qulf 2: Jadvaldagi hisob modeli

Topshiriq: Dastur to‘g‘ri ishlashini tanlangan qiymatlarda tekshirish bosqichi nima?

🔑 Kalit: Testlash — dasturni tanlangan qiymatlarda ishlatib tekshirish: N = 10, p = 60 000 da (hammasi sotilsa) foyda 160 000.

Seshanba

JasurInglizchada “for and against” insho: “Should we charge 60 000 so‘m?” Reja: kirish, birinchi fikr, ikkinchi fikr, xulosa.
AnvarFor: “Handmade toys take a lot of time.” (Present Simple — fakt). Against: “Some parents might think it is too expensive.” (might — ehtimol).
ZarinaBashorat: “Fewer people will buy it.” — “Will all ten sell at 75 000?” — “I’m afraid not.”
MalikaTa’rif ham yozdim: “A price tag is a label which shows the cost.” Xulosada dalillarni tortib, o‘z fikrimizni aytamiz.
Ingliz tili

Qulf 3: Narx oshirilsinmi?

Topshiriq: Insho xulosasida nima qilinadi?

🔑 Kalit: “For and against” inshoda ikki tomonning dalillari beriladi, xulosada ular tortiladi.

ZarinaKartochka matni: «Narx 60 000 so‘m.» — bitta kesim: . «Biz yasaymiz, siz tanlaysiz.» — ikki kesim: .
AnvarKesimlarni sanasak, sodda va qo‘shma gapni ajratamiz. «Kelib, o‘rnatdi» — bitta eganing uyushiq kesimi, qo‘shma emas.
MalikaLug‘at daftarimga yozdim: — g‘urur hissi. Bobom hunari bilan iftixorlanadi.
JasurAdabiyotdan «Alpomish» davom etyapti; yangi so‘z — «shart». Narxga ham shartlar qo‘yamiz. Kitob voqealarini o‘zingiz o‘qing 🙂
Ona tiliAdabiyot

Qulf 4: Narx kartochkasi

Topshiriq: Qaysi biri qo‘shma gap?

Chorshanba

AnvarGeometriya loyiha ko‘rsatmasi: guruh 3–4 kishi; maqsod, vazifalar, ma’lumot, hisob, variantlarni solishtirish, eng yaxshisini asoslash.
ZarinaVariant: katta belanchak, o‘xshash shakl, k = 1,5. Yotoq 20 × 24 → 30 × 36 sm.
AnvarYuz: 480 → 1080 sm². Nisbat 1080 : 480 = 2,25 = 1,5². Bu y = ax² kabi: argument 1,5 marta oshsa, qiymat 2,25 marta.
MalikaDemak, bo‘yoq ham taxminan 2,25 marta ko‘p ketadi. Katta model — keyinroq, avval bitta o‘lcham.
AlgebraGeometriya

Qulf 5: Katta model qancha turadi?

Topshiriq: O‘xshash shakl tomonlari 1,5 marta katta bo‘lsa, yuzi necha marta oshadi?

🔑 Kalit: Tomonlar k marta oshsa, yuz k² marta oshadi: k = 1,5 → 2,25; yotoq 30 × 36 sm.

ZarinaTexnologiyada baholash mezonlari: shakl uyg‘unligi, qismlar mutanosibligi, material mosligi, ishlov sifati, naqsh joylashuvi, foydalanish qulayligi.
AnvarTeng o‘lchamdagi ikki buyum olinadi: A — bobo ilgari yasagan oddiy belanchak, B — bizning yangi namuna.
MalikaHar biri 5 ballgacha baho berdi. A: 3, 3, 4, 3, 2, 4 = 19; B: 4 ta mezonda 4 dan ball, hammasi 24.
JasurBaho sababsiz bo‘lmaydi: B ning naqshi joyida, burchaklari yumaloq. Demak sifat yuqori.
Texnologiya

Qulf 6: Sifatni baholash

Topshiriq: A (3, 3, 4, 3, 2, 4) ning jami balli necha?

🔑 Kalit: Mezonlar bo‘yicha B 24 ball, A 19 ball oldi; har bahoga sabab yoziladi.

AnvarFizika: molekula tezligi v = √(3RT/M). Suv uchun T = 293 K, M = 0,018 kg/mol: v ≈ 640 m/s.
ZarinaBir xil haroratda yengil molekula (H₂) og‘ir (O₂) dan tezroq harakat qiladi. Tezlik T ning kvadrat ildiziga mutanosib.
JasurKimyo: α — ionga ajralgan molekulalar ulushi. 10 tadan 2 tasi ajralsa, α = 0,2 yoki 20 %.
MalikaHCl, NaOH — kuchli elektrolit; suv va NH₄OH — kuchsiz. Kuchsizlarida α kichik.
FizikaKimyo

Qulf 7: Tezlik va ionlar

Topshiriq: 10 molekuladan 2 tasi ionlarga ajralsa, α qancha?

Payshanba

ZarinaOsgich uchun hayvon shakllari: qush, baliq, kapalak. Biologiya: hayvonlar — tayyor organik modda bilan oziqlanadi.
AnvarSkeletiga ko‘ra: qush va baliq umurtqali, kapalak .
MalikaLaboratoriyada o‘qituvchi nazoratida pichan tayoqchasini mikroskopda ko‘rdik; qaynatishni faqat kattalar bajaradi.
JasurGeografiya: — resursni me’yorida sarflash va tiklash. O‘rmonsizlanish — katta ekologik muammo. Bobom har kesilgan daraxt o‘rniga ko‘chat ekadi 🌱
Biologiya (Sitologiya va genetika asoslari)Geografiya (Jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi)

Qulf 8: Hayvonli osgich

Topshiriq: Qaysi hayvon umurtqasiz?

JasurJahon tarixi: 1870-yil 4-sentabrda Fransiya respublika deb e’lon qilindi — Uchinchi Respublika. 1871-yil 18-martda Parijda qo‘zg‘olon boshlandi.
AnvarDarslikda: XIX asr oxirida Fransiya sanoatda 2-o‘rindan 4-o‘ringa tushgan. Sabab: mayda ishlab chiqaruvchilar ko‘p, resurs kam, investorlar kapitalni chet elga yuborgan.
MalikaO‘zbekiston tarixi: XIX asrda to‘qimachilik sanoatiga paxta kerak bo‘lgan, ayniqsa Amerika fuqarolar urushi (1861–1865) yetkazib berishni qisqartirgach.
ZarinaXom ashyo kamaysa, uni izlash kuchayadi. Biz yog‘ochni bir joydan emas, bir necha joydan olishga kelishdik.
Jahon tarixiO‘zbekiston tarixi

Qulf 9: Tarix daftari

Topshiriq: Darslikka ko‘ra, Fransiya XIX asr oxirida sanoatda qaysi o‘ringa tushgan?

ZarinaMahalla guruhida 20 ta oilaga to‘rtta narxni aytib, so‘radik: «Shu narxda olasizmi?»
JasurNatija: 45 000 da 15 oila olmoqchi; 60 000 da — 10; 75 000 da — 5; 90 000 da — hech kim.
AnvarNarx oshsa, talab kamayadi. 10 ta belanchakka 440 000 sarflaymiz. Hammasi sotilsa: 45 000 da daromad 450 000, foyda atigi 10 000; 60 000 da 600 000, foyda 160 000; 75 000 da faqat 5 ta sotiladi: 375 000, zarar 65 000.
Malika60 000 da 20 oiladan 10 tasi oladi — aynan bizning 10 ta belanchakka teng. Bu faqat taxmin: yarmarkada kamroq sotilishi ham mumkin.
Iqtisodiy bilim asoslari

Qulf 10: Narx so‘rovi

Topshiriq: So‘rovga ko‘ra 75 000 so‘mda nechta oila olmoqchi?

🔑 Kalit: So‘rov (20 oila): 45 000 da — 15, 60 000 da — 10, 75 000 da — 5, 90 000 da — hech kim. 60 000 da talab 10 ta belanchakka teng.

Juma

AnvarHuquq: tashqi siyosat tamoyillaridan biri — o‘zaro manfaatli hamkorlik. Narx ham ikki tomonga foydali bo‘lsin: sotuvchi va xaridorga.
ZarinaRus tilida: «Вы купите большую игрушку или маленькую?» «Или» — tanlov. «То мы шлифуем, то красим» — takroriy «то…, то…».
MalikaBMT Bola huquqlari konvensiyasi 1989-yil 20-noyabrda qabul qilingan: har bir bolaning ta’lim olish huquqi bor.
JasurHuquq bilan burch birga: o‘qish va qobiliyatni rivojlantirish. Qoida: dars birinchi, ishlab chiqarish dam olish kunlari.
Konstitutsiyaviy huquq asoslariRus tili

Qulf 11: Avval o‘qish

Topshiriq: Rus tilida «или» nimani bildiradi?

Sinf rahbariHamma kalitlar yig‘ildimi? Narxni asoslang.
AnvarXarajat 10 ta uchun 440 000, ya’ni bittasiga 44 000. 45 000 da foyda atigi 10 000, 75 000 da esa faqat 5 ta sotiladi — zarar.
ZarinaSifat: B 24 ball oldi, A esa 19 — bizniki yaxshiroq, shuning uchun narxni juda past qo‘yish shart emas. Katta model keyinroq.
JasurSo‘rov: 60 000 da 20 oiladan 10 tasi oladi. Foyda 160 000 — har birimizga 40 000.
Qaror: 60 000 so‘m. Agar yarmarkada yaxshi sotilmasa, qayta ko‘rib chiqamiz.
Iqtisodiy bilim asoslariInformatika

Qulf 12: Qaror: narx 60 000

Topshiriq: Narx 60 000 so‘m bo‘lishini qaysi kalitlar birga hal qildi?

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 16 ta fanni birlashtirdi.

Ona tiliIngliz tiliInformatikaTexnologiyaAdabiyotAlgebraBiologiya (Sitologiya va genetika asoslari)FizikaGeografiya (Jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi)GeometriyaKonstitutsiyaviy huquq asoslariIqtisodiy bilim asoslariJahon tarixiKimyoO‘zbekiston tarixiRus tili

0 / 15 yulduz

Jamoa hisoboti

Birinchi 10 ta belanchak narxi

Muammo: narx belgilash. Hisob modeli: xarajat = 42 000·N + 20 000; 10 ta uchun 440 000 so‘m (bittasi 44 000). So‘rov (20 oila): 45 000 da 15, 60 000 da 10, 75 000 da 5 oila oladi. Sifat bahosi: yangi namuna 24 ball, eski oddiy belanchak 19. Foyda (10 ta bor): 45 000 da 10 000; 60 000 da 160 000; 75 000 da zarar 65 000. Qaror: 60 000 so‘m, yarmarkada sotilmasa qayta ko‘ramiz. Keyingi qadam: nom va logotip.

— 9-B jamoa

Topilgan kalitlar

  1. Ta’sis shartnomasi: kim qancha hissa qo‘shadi, kim boshqaradi, foyda qanday bo‘linadi. Bizda 4 × 120 000 va teng foyda.
  2. Testlash — dasturni tanlangan qiymatlarda ishlatib tekshirish: N = 10, p = 60 000 da (hammasi sotilsa) foyda 160 000.
  3. “For and against” inshoda ikki tomonning dalillari beriladi, xulosada ular tortiladi.
  4. Tomonlar k marta oshsa, yuz k² marta oshadi: k = 1,5 → 2,25; yotoq 30 × 36 sm.
  5. Mezonlar bo‘yicha B 24 ball, A 19 ball oldi; har bahoga sabab yoziladi.
  6. So‘rov (20 oila): 45 000 da — 15, 60 000 da — 10, 75 000 da — 5, 90 000 da — hech kim. 60 000 da talab 10 ta belanchakka teng.

Yulduzli savollar

  1. N = 10 va p = 60 000 bo‘lsa (hammasi sotilsa), foyda qancha?

  2. Yotoq 20 × 24 sm, k = 1,5 bo‘lsa, yangi tomonlar qancha?

  3. O‘ylab ko‘r: 75 000 da nega foyda ko‘proq emas?

Hikoyadagi darslar