Ko‘rsatish olmoshili ergashgan qo‘shma gaplar
Ba’zan bosh gapda «shu», «shunday» kabi olmosh bo‘ladi-yu, uning nimani bildirishi aytilmay qoladi; bu mazmunni keyingi ergash gap ochib beradi. Ikki qismni -ki yuklamasi bog‘laydi: u bosh gapning kesimiga (yoki kesim vazifasidagi olmoshga) qo‘shib yoziladi, undan keyin vergul qo‘yilib, ergash gap keladi. Masalan: «Shuni unutmangki, vaqt qaytmaydi» – «shuni» olmoshining mazmuni ergash gapda ochilgan. Bosh gapda ko‘rsatish olmoshi (shu, shunday, shuncha) bo‘lishi kerak, ba’zan u tushib qoladi, ammo o‘rni bilinib turadi. Olmosh gapda qaysi vazifada kelsa, ergash gap ham shunga mos tur oladi: ega, to‘ldiruvchi, kesim yoki aniqlovchi.
O‘quvchi yangilikni aytayotib avval «Eng yaxshisi shuki...» deb to‘xtaydi, so‘ng gapni tugatadi. To‘xtash tinglovchini qiziqtiradi va e’tiborini ushlab turadi.
Notiqlar, yozuvchilar va hikoyachilar fikrni avval ishora bilan boshlab, so‘ng ochib bergani uchun e’tiborni ushlab turadi.
«Shuni bilamanki» deb boshlab, bugun bilganingiz bir yangi narsani ayting.
«Shuni ayt»: o‘qituvchi «Shuni bilamanki...» deb boshlaydi, o‘quvchilar -ki dan keyingi izohlovchi ergash gapni topadi.