Matn va uning maqsadi. Hikoya matni
Bir-biriga ma’no va tuzilish jihatdan ulanib, bir butunni tashkil etgan gaplar zanjiri – og‘zaki bo‘ladimi, yozmami – matn deyiladi. Matn tuzuvchining maqsadi turlicha bo‘lishi mumkin: voqea-hodisa, narsa yoki shaxs haqida hikoya qilish, ularni tasvirlash yoki ular haqida muhokama yuritish. Shunga ko‘ra matnning uch turi farqlanadi: hikoya matni, tasviriy matn va muhokama matni. Agar muallif biror voqeani boshidan oxirigacha aytib bermoqchi bo‘lsa, u hikoya matnini yaratadi. Unda voqealar ketma-ketligi beriladi: boshlanma (qayerda, kim, qachon), voqealar rivoji va yechim. Hikoya matnida fe’llar ko‘proq o‘tgan zamonda keladi va ular harakatni bir-biri ketidan ko‘rsatadi. Hikoya matni so‘zlashuv nutqida va badiiy asarlarda ko‘p ishlatiladi.
Bir o‘quvchi maktab yo‘lidagi voqeani do‘stlariga boshi, davomi va oxiri bilan aytib beradi. Tartib bo‘lgani uchun hamma hikoyani oxirigacha tinglaydi.
Hikoyachilar, jurnalistlar va kundalik yuritadiganlar voqeani boshi, davomi va oxiri bilan beradi.
Bugungi bir voqeani boshi, davomi va oxiri bilan uch gapda ayting.
«Hikoya zanjiri»: sinf bo‘yicha har bir o‘quvchi bittadan gap qo‘shib, hikoyani boshlanma, rivoj, yechim tartibida davom ettiradi.