Ergashgan qo‘shma gap haqida ma’lumot
Agar qo‘shma gapning qismlarini ergashtiruvchi bog‘lovchi yoki uning o‘rnini bosuvchi biror vosita birlashtirsa, bu ergashgan qo‘shma gap bo‘ladi. Uning qismlari teng huquqli emas: biri ikkinchisining mazmunini izohlaydi, shuning uchun bir qism ikkinchisiga bog‘liq bo‘ladi. Ergashtiruvchi bog‘lovchilarga agar, chunki, toki, basharti, mabodo kiradi; ularning vazifasini shuning uchun, shu sababli kabi qurilmalar, -ki yuklamasi, nisbiy so‘zlar, deb so‘zi va shart mayli ham bajaradi. Masalan, «Vaqtni tejang, chunki u qaytib kelmaydi» gapida ikkinchi qism birinchisining sababini aytadi. -ki yuklamasi so‘zga qo‘shib yoziladi (shuki, shundayki).
O‘quvchi ustozdan uy ishini kechroq topshirishga ruxsat so‘raganda sababni ham aytadi: asosiy iltimos va uning izohi birga keladi. Sabab aytilgani uchun iltimos tushunarli bo‘ladi.
Ariza va xat yozuvchilari, muzokarachilar va o‘qituvchilar talabni sabab yoki shart bilan asoslaydi.
Bugun biror iltimosni sababi bilan birga bir gapda ayting.
«Nima uchun?»: o‘qituvchi bosh gapni aytadi, o‘quvchilar «chunki» bilan ergash gap qo‘shib, gapni to‘ldiradi.