Ergashgan qo‘shma gaplarning sodda gaplar bilan ma’nodoshligi
Bosh gapida ko‘rsatish olmoshi (u, shu, o‘sha, shunga) bor ergashgan qo‘shma gapni ko‘pincha bir xil ma’noli sodda gap bilan almashtirish mumkin. Olmosh turgan joyga ergash gapning mazmunini joylaymiz: ergash gapning kesimi sifatdosh (-gan) yoki harakat nomi (-ish) shakliga o‘tadi va butun ergash gap bitta gap bo‘lagiga aylanadi. Masalan: «Kim tinmay mashq qilsa, u g‘olib bo‘ladi» – «Tinmay mashq qilgan g‘olib bo‘ladi». «Shuni bilamanki, u halol» – «Men uning halolligini bilaman». Ikkala gap mazmuni bir, ammo uslubi farq qiladi: qo‘shma gap erkinroq va ifodali, sodda gap esa ixchamroq. O‘zgartirganda qo‘shimchalar mos bo‘lishi va ma’no buzilmasligi kerak.
«Qo‘shmadan soddaga»: juftlikda bir o‘quvchi qo‘shma gap aytadi, ikkinchisi uni sodda gapga aylantiradi; keyin rollar almashadi.