ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Geometriya

Fazoviy jismlarda planimetriya; loyiha ishi

Darslar 4–5 · 2 ta dars · B. Xaydarov, E. Sariqov, A. Qo‘chqorov. Geometriya, 9-sinf (umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), to‘ldirilgan va qayta ishlangan 4-nashr. «Huquq va Jamiyat» nashriyoti, Toshkent, 2019
5

Loyiha ishini bajarish bo‘yicha ko‘rsatmalar

Darslik: 26-bet
MaqsadLoyiha ishining bosqichlarini (reja, vazifalar taqsimoti, hisob-kitob, hisobot, himoya) bilish va geometrik hisob-kitobli oddiy loyihani rejalashtirish.
Yangi so‘zlar
loyiha · projectreja · planhisobot · reporthimoya · defence (presentation)
Tushuntirish

Loyiha ishi yakka yoki 3–4 kishilik guruhda bajariladi. Avval topshiriq tahlil qilinadi, maqsad qo‘yiladi va vazifalar taqsimlanadi. Keyin kerakli ma’lumotlar (o‘lchamlar, narxlar) yig‘iladi, geometrik hisob-kitoblar bajariladi va bir nechta variant taqqoslanib, eng maqbuli asoslanadi. Oxirida hisobot va taqdimot tayyorlanib, loyiha himoya qilinadi. Loyiha amaliy (hayotiy muammo), nazariy (mavzuni chuqur o‘rganish) yoki tadqiqot xarakterida bo‘lishi mumkin. Hisob-kitobda yuzni, perimetrni, Pifagor teoremasini va foizni qo‘llash kerak bo‘ladi.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sinf guruhi yangi o‘qish burchagini rejalashtirmoqda. Biri devor o‘lchamini o‘lchaydi, ikkinchisi javon uzunliklarini hisoblaydi, uchinchisi kerakli materiallar ro‘yxatini yozadi, so‘ng hammasi birga rejani sinfga tushuntiradi va nega aynan shu variant yaxshi ekanini asoslaydi.

Kim ishlatadi

Qurilish ishlari rahbari ishni bosqichlarga bo‘ladi, me’morlar jamoasi vazifalarni taqsimlaydi, kichik tadbirkor xarajatlar hisobotini tayyorlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Uydagi kichik ishni (masalan, kitoblarni javonga tartiblash) rejalang: nimani, qanday tartibda qilishingizni va qaysi o‘lchash yoki hisob kerakligini daftarga yozing.

Namunalar
5 m4 m3 m
Xonaning eni 5 m, bo‘yi 4 m, balandligi 3 m. Devorlar yuzi 2·(5 + 4)·3 = 54 m². Eshik va oyna jami 6 m² bo‘lsa, bo‘yaladigan yuz 54 − 6 = 48 m².
1 litr bo‘yoq 8 m² ni bir qavat bo‘yasa, ikki qavat uchun 48 · 2 : 8 = 12 litr kerak. Variantlar narxini solishtirib, tejamli tanlov qilinadi.
Sinfda faoliyat

«Mini-loyiha»: guruhlarda sinf xonasini ta’mirlash loyihasini rejalashtiring: o‘lchamlarni oling, devor yuzini hisoblang va rejani 2 daqiqada taqdim eting.

Mashq
1
Devor 6 m uzun va 3 m baland. Yuzi necha m²?
2
Bo‘yoq 1 litri 9 m² ni bo‘yaydi. 54 m² uchun necha litr kerak?
3
Loyiha ishining ketma-ketligini sanang.
4
Nima uchun bir necha variantni taqqoslash kerak?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliNarxni qanday belgilaymiz?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →