Amaliy mashq va IV bob testi

R radiusli aylananing O markazidan p masofadagi P nuqta orqali diametr o‘tkazamiz. Agar P aylana ichida bo‘lsa, diametr P ni R − p va R + p kesmalarga bo‘ladi, shuning uchun P orqali o‘tuvchi har qanday AB vatar uchun AP·PB = (R − p)(R + p) = R² − p². Agar P aylana tashqarisida bo‘lsa, markazdan o‘tuvchi kesuvchi uchun PC = p − R, PD = p + R, demak P dan o‘tuvchi har qanday kesuvchi uchun PA·PB = p² − R². Urinma uchun PA² = p² − R², ya’ni PA = √(p² − R²); bu Pifagor teoremasi bilan ham chiqadi, chunki radius urinmaga perpendikulyar. Bu formulalar noma’lum kesmani to‘g‘ridan-to‘g‘ri hisoblashga imkon beradi.