ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Geometriya

Yakuniy takrorlash

Darslar 55 · 1 ta dars · B. Xaydarov, E. Sariqov, A. Qo‘chqorov. Geometriya, 9-sinf (umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), to‘ldirilgan va qayta ishlangan 4-nashr. «Huquq va Jamiyat» nashriyoti, Toshkent, 2019
55

Yakuniy nazorat ishi

Darslik: 145–146-betlar
Maqsad9-sinf geometriya kursini umumlashtirish: o‘xshashlik, burchak va tomonlar orasidagi munosabatlar, aylana va doira, metrik munosabatlar bo‘yicha yakuniy nazorat ishiga tayyorlanish.
Yangi so‘zlar
o‘xshashlik koeffitsiyenti k · similarity ratio ksinuslar va kosinuslar teoremalari · laws of sines and cosinesaylana va doira formulalari · circle and disc formulasmetrik munosabatlar · metric relations
Tushuntirish

Yakuniy nazorat ishida kursning to‘rt qismi uchraydi. O‘xshash shakllarda chiziqli o‘lchamlar k marta, yuzlar k² marta o‘zgaradi. Uchburchakda sinuslar teoremasi a/sinA = b/sinB = c/sinC = 2R, kosinuslar teoremasi c² = a² + b² − 2ab·cosC va yuz S = ½ab·sinC bilan masalalar yechiladi; 30°, 45°, 60°, 120°, 150° uchun qiymatlarni yoddan bilish kerak. Aylana uzunligi C = 2πR, doira yuzi S = πR², n° li yoy uzunligi l = πRn/180, sektor yuzi S = πR²n/360, muntazam n burchak uchun R = a/(2sin(180°/n)). Metrik munosabatlar: h² = ac·bc, a² = c·ac, AO·OB = CO·OD, PA² = PB·PC. Masalani yechishdan oldin chizma chizing, javobni esa o‘lcham va birliklar bo‘yicha tekshiring.

ƒFormula
a/sinA = 2R, c² = a² + b² − 2ab·cosC
Sinuslar va kosinuslar teoremalari; S = ½ab·sinC; o‘xshashlikda yuzlar k² marta o‘zgaradi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab hovlisining rejasini tuzish yilning hamma bo‘limlarini birlashtiradi: o‘xshashlik masshtabni beradi, Pifagor va kosinuslar teoremalari burchaklar to‘g‘riligini tekshiradi, trigonometriya binolar balandligini topadi, doira va sektor formulalari dumaloq gulzor yuzini hisoblaydi.

Kim ishlatadi

Yer o‘lchovchi uchastka rejasini tuzishda turli teoremalarni birga ishlatadi, me’mor loyiha uchun o‘lchamlarni masshtab va burchak bo‘yicha tekshiradi, kartograf xarita chizadi.

Bugun sinab ko‘ring

Daftarda hovli yoki xonaning kichik rejasini chizing va unda qaysi mavzu (masshtab, to‘g‘ri burchak, burchak, doira) qayerda kerak bo‘lishini belgilab chiqing.

Namunalar
60°58?ABC
Tomonlari 5 va 8, ular orasidagi burchak 60°: c² = 25 + 64 − 2·5·8·½ = 49, c = 7.
6ABCDEFO
R = 6 aylanaga ichki chizilgan muntazam oltiburchak: yuzi 6·9√3 = 54√3; doira yuzi 36π; farq 36π − 54√3.
Sinfda faoliyat

«Formulalar varag‘i»: bir varaqqa kursning eng muhim 12 ta formulasini o‘zingiz yozing, har biriga bitta kichik chizma qo‘shing va do‘stingizdan so‘rab chiqing.

Mashq
1
O‘xshash uchburchaklar koeffitsiyenti 3, kichigining yuzi 4. Kattasining yuzi?
2
Tomonlari 5 va 8, orasidagi burchak 60°. Yuzi?
3
a = 6, ∠A = 30°, ∠B = 45°. b = ?
30°45°6?ABC
4
Nima uchun to‘g‘ri burchakli uchburchakka tashqi chizilgan aylana markazi gipotenuza o‘rtasida?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliYil yakuni va yoz rejasiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →