Amaliy mashq va tatbiq
Murakkab shaklning yuzini topishda uni doira, sektor, uchburchak, kvadrat kabi sodda bo‘laklarga ajratamiz yoki katta shakldan ortiqcha qismni ayiramiz. Ko‘pincha javob π ni o‘z ichiga olgan ifoda bo‘ladi va uni aniq qoldirish ma’qul, masalan 25π − 50. Tomoni a bo‘lgan kvadratga ichki chizilgan doira radiusi a/2, tashqi chizilganniki esa a√2/2 bo‘ladi. Bir necha sektor burchaklari yig‘indisi ma’lum bo‘lsa, ularning yuzlarini alohida hisoblamasdan, umumiy qism sifatida topish mumkin. Masalani yechishdan oldin kerakli radius, burchak va tomonlarni chizmada belgilab oling.
Yoyli deraza to‘g‘ri to‘rtburchak (eni 1,2 m, balandligi 1,5 m) va uning ustidagi yarim doiradan iborat. Oynaning yuzi 1,2 · 1,5 + ½ · π · 0,6² ≈ 1,8 + 0,57 = 2,37 m².
Shisha ustasi oyna kesishdan oldin yuzini hisoblaydi, me’mor yoyli deraza loyihalaydi, bo‘yoqchi murakkab shaklli yuzani bo‘yash uchun uni oddiy shakllarga bo‘ladi.
Katakli daftarda eni 6 katak, balandligi 4 katak to‘g‘ri to‘rtburchak va ustiga yarim doira chizilgan shaklni chizing va uning yuzini ikki qismga bo‘lib taxminan hisoblang.
«Yig‘ma shakl»: qog‘ozdan kvadrat va uning ichiga doira chizing; kattalar yordamida qaychi bilan burchaklardagi qismlarni kesib, ularning yuzi 100 − 25π (tomon 10 bo‘lsa) ekanini tekshiring.