Sinuslar teoremasi
Sinuslar teoremasi: uchburchakning tomonlari qarshisidagi burchaklar sinuslariga proporsional: a/sinA = b/sinB = c/sinC. Isboti uchburchak yuzining uchta ifodasi S = ½ab·sinC = ½bc·sinA = ½ac·sinB ni tenglashtirishdan kelib chiqadi. Bu nisbat uchburchakka tashqi chizilgan aylananing diametriga teng: a/sinA = 2R. Teoremadan foydalanib, ikki burchak va bir tomon berilganda qolgan tomonlarni, ikki tomon va ulardan birining qarshisidagi burchak berilganda ikkinchi burchakning sinusini topamiz. Eslatma: sinB = x tenglamaning 0° dan 180° gacha ikkita yechimi (B va 180° − B) bo‘lishi mumkin, shuning uchun mavjud uchburchak shartini tekshirish kerak.
Qirg‘oqdagi ikki kuzatuvchi bir-biridan 100 m uzoqda turib, ko‘ldagi qayiqqa qaraydi: asos bilan hosil qilgan burchaklar 50° va 70°. Uchinchi burchak 60°; sinuslar teoremasiga ko‘ra 50° dagi kuzatuvchidan qayiqqacha 100 · sin 70° : sin 60° ≈ 108,5 m, 70° dagisidan 100 · sin 50° : sin 60° ≈ 88,5 m.
Dengizchi qirg‘oqdagi belgilarga burchak o‘lchab kemagacha masofani topadi, geodezist suvning narigi qirg‘og‘igacha masofani o‘lchaydi, qidiruv xizmati ikki nuqtadan ob’ekt joyini aniqlaydi.
Daftarda ikkala kateti 5 sm bo‘lgan to‘g‘ri burchakli uchburchak chizing, gipotenuzasini o‘lchang va katetni unga bo‘ling: natija sin 45° ≈ 0,71 ga yaqin chiqadi.
«Qarshisidagi burchak»: o‘qituvchi uchburchak chizib, ikki tomon va ularning qarshisidagi burchaklarning bir qismini beradi; juftliklar sinuslar teoremasi bilan yetishmayotganini topadi.