Hodisalar
Ehtimollar nazariyasi tasodifiy hodisalardagi qonuniyatlarni o‘rganadi. Berilgan sharoitda albatta ro‘y beradigan hodisa muqarrar, hech qachon ro‘y bermaydigan hodisa mumkin bo‘lmagan, ro‘y berishi ham, bermasligi ham mumkin bo‘lgan hodisa esa tasodifiy hodisa deyiladi. Ikki hodisa bir vaqtda ro‘y bera olsa, ular birgalikda bo‘lishi mumkin, ro‘y bera olmasa, birgalikda bo‘lmagan hodisalar deyiladi. Agar hodisalardan birining ro‘y berishida boshqasiga nisbatan hech qanday ustunlik bo‘lmasa, ular teng imkoniyatli hodisalar deyiladi; masalan, to‘g‘ri tanga tashlanganda gerb va raqam tomoni. Bir tomoni yashil, besh tomoni qizil kubik tashlanganda esa ranglar teng imkoniyatli emas. Hodisa haqida gapirishdan oldin sharoit aniq aytilishi shart.
| Hodisa | Turi |
|---|---|
| doim ro‘y beradi | muqarrar |
| hech qachon ro‘y bermaydi | mumkin emas |
| ro‘y berishi ham, bermasligi ham mumkin | tasodifiy |
Sinfda navbatchini qur’a bilan tanlash uchun 6 ta o‘quvchi ismi qog‘ozchalarda xaltaga solingan. «Xaltadan biror ism chiqadi» — muqarrar, «xaltada bo‘lmagan ism chiqadi» — mumkin emas, «aynan bitta o‘quvchi chiqadi» — tasodifiy. Barcha 6 imkoniyat teng, shuning uchun qur’a adolatli.
Hakam o‘yinni boshlash tomonini tanga tashlab adolatli tanlaydi, sifat nazoratchisi tasodifiy tanlangan mahsulotni tekshiradi, o‘yin dizayneri tasodifiy hodisalarni muvozanatlaydi.
Bugungi kuningizdan uchta hodisa yozing: albatta bo‘ladigan, hech qachon bo‘lmaydigan va tasodifiy.
| Kubik tashlanadi | Hodisa turi |
|---|---|
| «7 ochko» | mumkin emas |
| «6 dan ko‘p emas» | muqarrar |
| «juft ochko» | tasodifiy |
«Hodisa kartochkalari»: o‘qituvchi hodisani o‘qiydi, o‘quvchilar «muqarrar», «mumkin emas» yoki «tasodifiy» kartochkasini ko‘taradi; so‘ng juftliklar uchun «birgalikda» yoki «birgalikda emas» deyiladi. Tanga va kubik bilan tajriba o‘qituvchi nazoratida o‘tkaziladi.