Kvadrat tengsizlik va uning yechimi
Chap qismida kvadrat funksiya, o‘ng qismida nol turgan tengsizlik kvadrat tengsizlik deyiladi: ax² + bx + c > 0 (yoki <, ≥, ≤), bunda a ≠ 0. Tengsizlikning yechimi — uni to‘g‘ri sonli tengsizlikka aylantiradigan barcha x qiymatlari; yechish — ularning hammasini topish yoki yo‘qligini ko‘rsatish. Agar ax² + bx + c = 0 ning ildizlari x₁ < x₂ bo‘lsa, kvadrat uchhad a(x − x₁)(x − x₂) ga ajraladi. Ikki ko‘paytuvchining ko‘paytmasi ular bir xil ishorali bo‘lsa musbat, har xil ishorali bo‘lsa manfiy bo‘ladi, shuning uchun tengsizlik birinchi darajali tengsizliklarning ikki sistemasiga keladi. Agar a < 0 bo‘lsa, avval ikkala qismini −1 ga ko‘paytirib, tengsizlik ishorasini teskarisiga almashtiramiz. Natija: (x − x₁)(x − x₂) > 0 da x < x₁ yoki x > x₂, (x − x₁)(x − x₂) < 0 da esa x₁ < x < x₂.
Plakat loyihalayotgan o‘quvchida 60 dm² qog‘oz bor. Plakatning eni x dm, bo‘yi (x + 4) dm bo‘lsa, yuz x² + 4x ≤ 60 bo‘lishi kerak, ya’ni (x + 10)(x − 6) ≤ 0. x > 0 bo‘lgani uchun eni 6 dm dan oshmasligi kerak.
Bosma dizayneri varaq o‘lchamini tanlaydi, me’mor yuz chegarasida xona o‘lchamlarini topadi, dehqon ajratilgan yerga mos ekin maydonini rejalashtiradi.
Katakli daftarda tomonlari x va x + 4 katak bo‘lgan to‘g‘ri to‘rtburchaklarni chizing va yuzi 100 katakdan kichik bo‘ladigan eng katta butun x ni toping.
«Ishora poygasi»: sinfni ikki jamoaga bo‘ling. O‘qituvchi (x − a)(x − b) > 0 yoki < 0 ko‘rinishidagi tengsizlik aytadi; jamoalar navbat bilan ko‘paytuvchilar ishorasini va yechimni doskada yozadi.