Tenglamalar sistemasini yechishning turli usullari
Sistemani yechishning bir necha usuli bor va tenglamalar ko‘rinishiga qarab tanlanadi. 1) Tenglamalarni hadma-had qo‘shish yoki ayirish: x + y va xy kabi ifodalarni alohida topish mumkin bo‘ladi. 2) Ifodani almashtirish: agar y² yoki xy bitta tenglamadan x orqali ifodalansa, uni ikkinchi tenglamaga qo‘yamiz. 3) Simmetrik sistemalar (x va y ni almashtirganda o‘zgarmaydigan): s = x + y, p = xy deb olamiz; x² + y² = s² − 2p, chunki (x + y)² = x² + 2xy + y². So‘ng z² − sz + p = 0 ni yechamiz. 4) Bir tenglamani ikkinchisiga bo‘lish (x ≠ 0, y ≠ 0 ekanini tekshirib), masalan x²y = 4 va xy² = 2 dan x : y = 2. Har gal topilgan juftliklarni tekshiring, ayniqsa ildizli yoki kasrli tenglamalarda.
To‘g‘ri to‘rtburchak shaklidagi kartaning perimetri 28 sm, diagonali 10 sm. Tomonlar x va y bo‘lsa, x + y = 14 va x² + y² = 100. (x + y)² = x² + y² + 2xy dan xy = 48 chiqadi, demak, tomonlar 6 sm va 8 sm.
Dizayner perimetr va diagonaldan eni va bo‘yini tiklaydi, chizmachi yo‘qolgan o‘lchamni topadi, ekran ishlab chiqaruvchi diagonal va chetlarni tekshiradi.
Tomonlari 9 va 12 bo‘lgan to‘g‘ri to‘rtburchak uchun tomonlar yig‘indisi (21) va kvadratlar yig‘indisi (225) ni yozing va diagonali 15 ekanini tekshiring; keyin 21 va 225 dan tomonlarga qanday qaytish mumkinligini o‘ylang.
«Usulni tanla»: o‘qituvchi sistemalar yozilgan kartochkalar tarqatadi; guruhlar avval qaysi usul qulay ekanini aytadi (qo‘shish, almashtirish, s va p, bo‘lish), so‘ng yechadi va javoblarni tekshiradi.