☰ Mundarija · Ona tili

Qo‘shma so‘z, mumtoz matn va nutq tanlovi

Darslar 22–24 · 3 ta dars · M. Qodirov, H. Ne’matov, M. Abduraimova, R. Sayfullayeva, B. Mengliyev. Ona tili 8-sinf, 4-nashr. Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2019
24

«Eng chiroyli va ta’sirchan nutq» tanlovi

Darslik: 40-bet
Maqsad«Eng chiroyli va ta’sirchan nutq» tanlovi uchun og‘zaki nutq tayyorlash va baholash.
Yangi so‘zlar
og‘zaki nutq · oral speechifodali o‘qish · expressive deliverytalaffuz · pronunciationohang · intonation
Tushuntirish

Og‘zaki nutq tanlovida mavzu tanlanadi, reja tuziladi va matn tayyorlanadi. So‘zlarni tanlashda ma’nodosh so‘zlar lug‘atidan foydalanish nutqni boyitadi. Chiqish vaqtida talaffuz aniq, ohang mazmunga mos, tezlik me’yorida bo‘lishi, kerakli o‘rinlarda to‘xtam qilinishi lozim. Nutq adabiy me’yorlarga rioya qilgan, fikr izchil va dalillarga tayangan bo‘lsa, tinglovchiga kuchli ta’sir qiladi. Tanlovdan keyin o‘z va o‘rtoqlaringiz nutqidagi xatolar (talaffuz, uslub) yozib olinadi va ular ustida ishlanadi.

Namunalar
Mavzu «Kitob — sodiq do‘st». Reja: kirish (kitobning qiymati), asosiy qism (3 ta misol), xulosa (chaqiriq).
Baholash mezonlari: mazmun, tuzilish, talaffuz va ohang, so‘z boyligi, adabiy me’yor.
Sinfda faoliyat

Mini-tanlov: har bir o‘quvchi 1 daqiqalik nutq aytadi; hakamlar guruhi mezonlar bo‘yicha ball qo‘yadi.

Mashq
1
Nutq tanlovida talaffuz va ohangning o‘rni qanday?
2
«Mehnatsevarlik» mavzusida 1 daqiqalik nutqning rejasini tuzing.
3
Ma’nodosh so‘zlar lug‘atidan foydalanish nutqqa nima beradi?
4
Nima uchun o‘z xatolaringizni yozib borish nutq madaniyatini oshiradi?