Undalmalarda tinish belgilari
Undalma gap boshida yoki oxirida kelsa, bir tomondan vergul bilan ajratiladi: «Ota, menga yordam bering», «Menga yordam bering, ota». Gap o‘rtasida kelsa, ikki tomondan vergul bilan ajratiladi: «Menga, ota, yordam bering». Agar undalmadan oldin «ey», «hoy», «yo» kabi undov so‘z kelsa, undov so‘z bilan undalma orasiga vergul qo‘yilmaydi: «Ey farzand, o‘qishdan zerikma». Gap oxirida ta’sirchan murojaat bo‘lsa, undan keyin undov belgisi qo‘yilishi mumkin: «Xayr, do‘stlarim!» Undalmani ajratmasdan yozish yoki uni ega deb adashish — eng ko‘p uchraydigan xato: «Aka, mehmon keldi» o‘rniga «Aka mehmon keldi» deb vergulsiz yozilsa, «aka mehmon» degan bitta kishi keldi, deb tushuniladi.
| O‘rni | Tinish | Misol |
|---|---|---|
| boshida | undalmadan keyin vergul | Aziza, uyga bor. |
| oxirida | undalmadan oldin vergul | Uyga bor, Aziza. |
| o‘rtasida | ikki tomondan vergul | Uyga, Aziza, bor. |
E’londa yoki tabrik so‘zlarida murojaat vergul bilan ajratiladi. Tinish belgisi unutilsa, kimga gapirilayotgani chalkashadi.
Muharrirlar, korrektorlar va xat yozuvchilar murojaatda tinish belgisini to‘g‘ri qo‘yadi.
Bugun biror kishiga murojaat qilsangiz, ismni gapning qayerida aytganingizni va ovoz qayerda to‘xtaganini eslang.
Vergulni topish: taxtadagi tinish belgilarisiz gaplarda o‘quvchilar murojaatni ovoz bilan ajratib, vergul qo‘yadi.