☰ Mundarija · Ona tili

Uyushiq bo‘laklar; Ibn Sino hikoyati

Darslar 66–67 · 2 ta dars · M. Qodirov, H. Ne’matov, M. Abduraimova, R. Sayfullayeva, B. Mengliyev. Ona tili 8-sinf, 4-nashr. Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2019
67

Mumtoz matn va lug‘atlar bilan ishlash

Darslik: 111–112-betlar
MaqsadMumtoz matn: Ibn Sino va ikki shogird hikoyati; lug‘at bilan ishlash.
Yangi so‘zlar
tabib · physicianshogird · pupilgiyoh · herbdorivor · medicinal
Tushuntirish

Hikoyada Ibn Sino shogird tushmoqchi bo‘lgan yigitlarni sinovdan o‘tkazadi: ularga tog‘ va cho‘llarni kezib, ming donadan giyoh terib kelishni buyuradi. Birinchi bola eng dorivor giyohlarni terib keladi, ammo oyoq qabarishiga nima davo ekanini bilmaydi: shu o‘n kunda tabiblikdan hech narsa o‘rganmagan, shu bois Ibn Sino uni qaytaradi. Ikkinchi bola esa nafaqat giyohlar terib kelgan, balki ularning xossalarini ham biladi: qabarishga yovvoyi rayhon yoki yalpiz, chanqoqqa yantoq suvi ko‘mak beradi. Ibn Sino uni «shogirdgina emas, farzand» deb qabul qiladi. Hikoya ilm faqat yig‘ishda emas, anglashda ekanini ko‘rsatadi.

Namunalar
Uyushiq hollar: «Shogird tog‘lardan, cho‘llardan va soy bo‘ylaridan giyoh terdi» — uchala hol «qayerdan?» so‘rog‘iga javob beradi.
Izoh: dorivor — shifo beruvchi; xossa — xususiyat; giyoh — o‘t-o‘lan.
Sinfda faoliyat

Sinov o‘yini: o‘qituvchi shogird sifatida savol beradi (“Yalpizning foydasi?”), o‘quvchilar bilganini aytadi.

Mashq
1
Ibn Sino nega birinchi bolani qaytardi?
2
Ikkinchi bola qanday javob berdi?
3
Hikoya mazmuni asosida uyushiq bo‘lakli 2 ta gap tuzing.
4
Hikoyadan qanday xulosa chiqarasiz?