ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Hol; «Haqiqat va majoz» hikoyati

Darslar 51–52 · 2 ta dars · M. Qodirov, H. Ne’matov, M. Abduraimova, R. Sayfullayeva, B. Mengliyev. Ona tili 8-sinf, 4-nashr. Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2019
52

Mumtoz matn va lug‘atlar bilan ishlash

Darslik: 81–82-betlar
Maqsad«Kalila va Dimna»dan «Haqiqat va majoz» hikoyati: majoziy ma’no va hol bilan ishlash.
Yangi so‘zlar
majoz · figurative meaningramz · symboljaholat · ignorancemuqarrar · inevitable
Tushuntirish

«Kalila va Dimna» — qadimiy hind hikoyatlar to‘plami bo‘lib, Sharq adabiyotida keng tarqalgan. Hikoyada bir kishi quturgan tuyadan qochib, jar ustiga egilgan shoxga osiladi. Pastda ajdaho kutadi, oyog‘i ostida to‘rt ilon bosh chiqargan, yuqorida oq va qora sichqonlar shoxni kemiradi. Shu holatda u asal ko‘rib, uni tatib ko‘radi va xatarni unutadi. Hikoya majozdir: kecha va kunduz umrni kemiradi, o‘lim ajdahodek kutadi, asal esa dunyo lazzatlarini bildiradi; jaholat odamni xavfdan g‘ofil qiladi. Hikoyadagi holni (tinimsiz, ko‘p o‘tmay, tezda) ma’nodoshlari bilan almashtirib ko‘ring.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Do‘stingiz «Bugun yuragim toshdek og‘ir» desa, uni so‘zma-so‘z tushunmaysiz: u xafa ekanini anglaysiz. Majoziy gapni tushunish shunday ishlaydi.

Kim ishlatadi

Yozuvchilar, tarjimonlar va tanqidchilar ko‘chma ma’noni tushunadi va tushuntiradi.

Bugun sinab ko‘ring

Bitta qisqa ertakdagi bir tasvirni oling va u nimani anglatishi mumkinligini ikki gapda yozing.

Namunalar
Majoziy ma’no: oq va qora sichqon — kecha va kunduz; ajdaho — o‘lim; asal — dunyo lazzati.
Hol almashtirish: «ko‘p o‘tmay» → «tez orada»; «tinimsiz» → «to‘xtovsiz».
Sinfda faoliyat

Ramzlar xaritasi: o‘quvchilar hikoya tasvirlarini chizib, har biriga majoziy ma’noni yozadi.

Mashq
1
Hikoyada ajdaho nimaning ramzi?
2
Odam nima uchun xavfni unutdi?
3
«Jaholat pardasi aql nurini to‘sadi» iborasini sodda tilda tushuntiring.
4
Hikoyadan qanday xulosa chiqarasiz?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliKuzatuv klubi uchun qizil chiroqHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →