Yordamchi so‘zlar
Yordamchi so‘zlar lug‘aviy ma’noga ega emas, so‘roqqa javob bo‘lmaydi va gap bo‘lagi vazifasida kelmaydi; ular boshqa so‘zlar orasidagi munosabatni bildiradi yoki ularga qo‘shimcha ma’no qo‘shadi. Ko‘makchilar (uchun, bilan, sari, qadar, orqali) so‘zlarni bog‘laydi va ko‘pincha kelishik qo‘shimchalari o‘rnida ishlatiladi. Bog‘lovchilar vazifasiga ko‘ra ikki turga bo‘linadi: teng bog‘lovchilar (va, hamda, lekin) va ergashtiruvchi bog‘lovchilar (chunki, agar, garchi). Yuklamalar so‘z yoki gapga so‘roq, kuchaytirish, chegaralash, inkor kabi ma’no qo‘shadi: faqat, hatto, axir, nahotki. Yordamchi so‘zni olib tashlasak, ba’zan gap ma’nosi o‘zgaradi yoki susayadi.
Sayohat e’lonida «sport kiyimi va poyabzal oling» yozilsa, ikkalasi kerak. «Yoki» yozilsa, bittasi yetadi. Bitta so‘z talabni o‘zgartiradi.
Yo‘riqnoma va qoida yozuvchilari, huquqshunoslar va matn tahrirchilari bog‘lovchi hamda ko‘makchilarni aniq tanlaydi.
Ertangi kun uchun ikki gap ayting: birida «va», ikkinchisida «yoki» ishlating va ma’no qanday o‘zgarishini sezing.
Kartochkalar o‘yini: yordamchi so‘z yozilgan kartochka ko‘tarilganda o‘quvchilar uning turini (ko‘makchi, bog‘lovchi, yuklama) ayta oladi.