ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Kesimning birikma va ibora bilan ifodalanishi; nutq mahorati

Darslar 39–41 · 3 ta dars · M. Qodirov, H. Ne’matov, M. Abduraimova, R. Sayfullayeva, B. Mengliyev. Ona tili 8-sinf, 4-nashr. Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2019
41

Nazorat ishi va tahlili

Darslik: 60-bet
MaqsadNazorat ishi tahlili: xatolarni turlarga ajratish; Avloniyning «Miqyosi nafs» parchasi.
Yangi so‘zlar
talaffuzga doir xato · pronunciation errorsheva xatosi · dialect erroruslubiy xato · stylistic errormiqyos · scale, measure
Tushuntirish

Nazorat ishi tahlilida avval xatolar to‘plab olinadi, so‘ng turlarga ajratiladi: talaffuzga doir (orfoepik), shevaga xos va uslubiy (so‘z qo‘llashdagi) xatolar. Har bir xato uchun to‘g‘ri variant yoziladi va yodlanadi. Tahlilga Avloniyning «Miqyosi nafs» parchasi ham berilgan: unda inson o‘z ishini vijdon bilan o‘lchab ko‘rishi kerakligi aytiladi; o‘ziga ravo ko‘rmagan narsani boshqaga ravo ko‘rmaydigan kishi nafs o‘lchovi bilan yashaydi. Parchadan asosiy fikrni yozma bayon qilish ham topshirilgan.

Xato turiMisolTo‘g‘ri
talaffuzkizqiz
shevasheva so‘ziadabiy muqobili
uslubjuda ko‘p kuchlijuda kuchli
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Test tahlilidan keyin o‘z xatolaringizni jadvalga yozsangiz, qaysi mavzu takrorlashni talab qilishini ko‘rasiz. Eski matnni o‘qishda ham shu jadval foydali.

Kim ishlatadi

O‘qituvchilar, sportchilar va dasturchilar xatolarni jadvalga yozib kuzatadi.

Bugun sinab ko‘ring

Bitta qiyin so‘zni tanlang, uning to‘g‘ri yozilishini ko‘z oldingizga keltirib uch marta ayting, keyin yozib ko‘ring.

Namunalar
Xatolar jadvali: «kiz» (talaffuz) → qiz; sheva so‘zi → adabiy muqobili (lug‘atdan); «juda ko‘p kuchli» (uslub) → «juda kuchli».
Avloniy fikri: «O‘zingga ravo ko‘rmaganni boshqaga ham ravo ko‘rma» — nafs o‘lchovining mohiyati shu.
Sinfda faoliyat

Uch guruh: orfoepik, dialektal va uslubiy xatolar ro‘yxatini tuzadi, yechimini taqdimot qiladi.

Mashq
1
Xatolar qanday turlarga ajratiladi?
2
«Nafs o‘lchovi» nima deb tushuntirilgan?
3
Xatoni to‘g‘ri variant bilan yodlash nega foydali?
4
«Fazl-u kamol», «nuqson», «me’yor» so‘zlariga sinonim yoki izoh toping.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliKoridor energiya tekshiruvi: 6 ta LED lampaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →