40
Og‘zaki nutq mahorati bo‘yicha nazorat ishi
Darslik: 59-bet
MaqsadOg‘zaki nutq mahorati bo‘yicha nazorat ishi: tayyorlangan nutq bilan chiqish va tinglash.
Yangi so‘zlar
nutq · speechtalaffuz · pronunciationqanoat · contentmentsabr · patience
Tushuntirish
Og‘zaki nutq nazorat ishida har bir o‘quvchi tanlangan mavzuda qisqa nutq tayyorlaydi va sinf oldida so‘zlaydi. Mavzularga qanoat, nafs, sabr kabi axloqiy tushunchalar kiradi. Nutqdan oldin reja tuzilib, kirish, asosiy qism va xulosa belgilanadi. Gapirganda talaffuz aniq, ovoz o‘rtacha balandlikda bo‘lishi, to‘xtam va ohangga rioya qilinishi kerak. Tinglovchilar talaffuz va uslub xatolarini daftarga yozib boradi va nutq tugagach xolis fikr bildiradi. Nutqda sheva so‘zlari o‘rniga adabiy til so‘zlarini qo‘llang.
Namunalar
Reja namunasi: 1) qanoat nima; 2) qanoatli odamning xislati; 3) isrofgarlikning zarari; 4) xulosa.
Talaffuz: «qiz» deyiladi, «kiz» emas; «o‘rik» deyiladi, «orik» emas.
Sinfda faoliyat
Tinglovchi kartochkasi: o‘quvchi do‘stining nutqida bitta yaxshi jihat va bitta tuzatish lozim bo‘lgan jihatni yozadi.
Mashq
1
Nutq rejasi qanday qismlardan iborat bo‘ladi?
Kirish, asosiy qism, xulosa.
2
Orfoepik xato nima? Misol keltiring.
Talaffuz xatosi; masalan, «qiz»ni «kiz» deyish.
3
«Qanoat» haqida 3 gapli kirish ayting.
Namuna: Qanoat — borga shukr qilish. Qanoatli odam xotirjam yashaydi. Keling, bu fazilat haqida o‘ylab ko‘raylik.
4
Nima uchun nutqda xolis tinglash muhim?
Chunki xolis fikr ayblamasdan xatoni ko‘rsatadi va nutqni yaxshilashga yordam beradi.