Darslar 27–28 · 2 ta dars · M. Qodirov, H. Ne’matov, M. Abduraimova, R. Sayfullayeva, B. Mengliyev. Ona tili 8-sinf, 4-nashr. Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2019
28
Matn va lug‘atlar bilan ishlash
Darslik: 46-bet
MaqsadRumiyning «Tilshunos va qayiqchi» hikoyati misolida matn va lug‘at bilan ishlash.
Jaloliddin Rumiyning «Masnaviy» asaridagi hikoyatda qayiqqa tushgan mag‘rur olim qayiqchidan nahv (grammatika) o‘qiganmi, deb so‘raydi va «yo‘q» javobini eshitib, umrining yarmi behuda o‘tibdi, deydi. Dengizda bo‘ron turib, qayiq cho‘ka boshlaganda qayiqchi olimdan suzishni biladimi, deb so‘raydi; olim bilmasligini aytgach, qayiqchi endi uning butun umri xavf ostida qolganini aytadi. Hikoyadan xulosa: kitobiy bilim hayotiy ko‘nikma bilan to‘ldirilmasa, qadri kam, o‘zini boshqalardan ustun qo‘yish esa nodonlik. Matn bilan ishlashda avval ifodali o‘qing, notanish so‘zlarni lug‘atdan toping, ularni ma’nodoshi bilan almashtirib ko‘ring, so‘ng reja asosida og‘zaki so‘zlab bering.