Matn va lug‘atlar bilan ishlash
Jaloliddin Rumiyning «Masnaviy» asaridagi hikoyatda qayiqqa tushgan mag‘rur olim qayiqchidan nahv (grammatika) o‘qiganmi, deb so‘raydi va «yo‘q» javobini eshitib, umrining yarmi behuda o‘tibdi, deydi. Dengizda bo‘ron turib, qayiq cho‘ka boshlaganda qayiqchi olimdan suzishni biladimi, deb so‘raydi; olim bilmasligini aytgach, qayiqchi endi uning butun umri xavf ostida qolganini aytadi. Hikoyadan xulosa: kitobiy bilim hayotiy ko‘nikma bilan to‘ldirilmasa, qadri kam, o‘zini boshqalardan ustun qo‘yish esa nodonlik. Matn bilan ishlashda avval ifodali o‘qing, notanish so‘zlarni lug‘atdan toping, ularni ma’nodoshi bilan almashtirib ko‘ring, so‘ng reja asosida og‘zaki so‘zlab bering.
Kitob o‘qiyotib notanish so‘zga duch kelsangiz, matn va lug‘at birga ma’noni topishga yordam beradi. Reja esa o‘qiganingizni eslab qolishga yordam beradi.
Tarjimonlar, tadqiqotchilar va o‘qituvchilar matnni reja va lug‘at bilan o‘rganadi.
Yaqinda eshitgan bir voqeani uch bandli reja bilan qisqacha aytib bering.
Rollar bilan o‘qish: uch o‘quvchi (muallif, tilshunos, qayiqchi) hikoyani ifodali o‘qiydi; sinf asosiy fikrni aytadi.