Hayvonot dunyosi
Hayvonlar – suv, quruqlik-havo va tuproq muhitida yashashga moslashgan ko‘p hujayrali organizmlar. Ular geterotrof oziqlanadi, ya’ni tayyor organik moddalarni iste’mol qiladi: o‘txo‘rlar o‘simlik, yirtqichlar boshqa hayvon bilan oziqlanadi, ba’zilari qoldiq bilan yoki parazit bo‘lib yashaydi. O‘simlik va zamburug‘lardan farqli, hayvonlar asosan faol harakatlanadi (poliplar, assidiyalar kabi o‘troq turlari ham bor). Tanasi nurli (radial) simmetriyali (gidra, dengiz yulduzi) yoki ikki tomonlama simmetriyali (chuvalchang, hasharot, baliq, odam) bo‘lishi mumkin. Hayvonot dunyosi umurtqasizlar va umurtqalilarga bo‘linadi; umurtqalilarda tayanch vazifasini ichki skelet bajaradi. Asosiy tiplar: bo‘shliqichlilar, chuvalchanglar, mollyuskalar, bo‘g‘imoyoqlilar va xordalilar. Xordalilar baliqlar, suvda va quruqlikda yashovchilar, sudralib yuruvchilar, qushlar va sutemizuvchilar sinflariga bo‘linadi. Sistematik birlik qancha kichik bo‘lsa, unga kirgan hayvonlar shuncha ko‘p o‘xshash bo‘ladi. Hayvonlar sistematikasining asosiy birliklari: tur, urug‘, oila, turkum, sinf, tip, dunyo.
Bozorda bola tirik tovuq, quyon va akvariumdagi baliqni ko‘rdi. Uchovini guruhlashda tovuqda patlar, quyonda mo‘yna, baliqda tangachalar borligini aytdi. Har bir guruhning o‘ziga xos belgilari bor ekan.
Veterinar hayvon turiga qarab davolaydi, zoolog hayvonlarni guruhlab o‘rganadi, qo‘riqxona xodimi kamyob hayvonlarni sanaydi va ularni muhofaza qiladi.
Ko‘chada yoki hovlida ikkita qush yoki hasharotni kuzating va ularning ikkita o‘xshash hamda ikkita farqli belgisini yozing.
«Hayvonlar zinapoyasi»: kartochkalarga hayvon rasmlari (ayiq, baliq, qush, kapalak, meduza, chuvalchang) bering. O‘quvchilar ularni umurtqali/umurtqasiz va tip bo‘yicha guruhlaydi, tananing simmetriyasini aniqlaydi. Xavfsizlik: tirik hayvonlarni sinfga keltirmang, ularga qo‘l tegizmang; rasmlardan foydalaning.