Atmosfera tuzilishi
Atmosfera – Yerni o‘rab turgan havo qobig‘i. Havoning taxminan 78% i azot, 21% i kislorod, qolgan taxminan 1% i argon, karbonat angidrid va boshqa gazlardan iborat; undan tashqari suv bug‘i va chang ham bor. Atmosfera Yerni kunduzi qizib ketishdan va kechasi qattiq sovishdan saqlaydi, Quyoshning zararli ultrabinafsha nurlarini ushlab qoladi va ko‘pchilik meteoritlarni yer yuziga yetmasdan yondirib yuboradi. Eng pastki qatlam – troposfera: qalinligi qutblarda taxminan 8–9 km, mo‘tadil kengliklarda 10–12 km, ekvatorda 17–18 km. Barcha bulutlar, yog‘in va shamol shu yerda, odamlar ham shu yerda yashaydi; balandlashgan sari harorat har 1000 m da o‘rtacha 6 °C pasayadi. Undan yuqori stratosfera (taxminan 50 km gacha) bo‘lib, unda zararli nurlarni yutadigan ozon qatlami bor. Yuqorida mezosfera, termosfera va ekzosfera joylashgan; havo u yerda juda siyrak, qutb yog‘dulari termosferada ko‘rinadi.
Atmosfera qatlamlari maketi: A4 qog‘ozga Yer sharini chizing, uning ustiga qatlamlarni rangli yo‘llar bilan ketma-ket (troposfera, stratosfera, mezosfera, termosfera, ekzosfera) joylashtiring, har biriga taxminiy balandligini va u yerda nima bo‘lishini (bulut, ozon, qutb yog‘dusi) yozing. Xavfsizlik: qaychini ehtiyotkorlik bilan ishlating, bo‘yoq va yelimni og‘izga olmang.