Lampochkalarning ulanish shakllari
Ketma-ket ulashda iste’molchilar birin-ketin, yagona yo‘l bo‘ylab ulanadi: tok barcha lampochkalardan ketma-ket o‘tadi. Agar biri o‘chsa yoki olib tashlansa, zanjir uziladi va qolganlari ham o‘chadi. Lampochka qancha ko‘p bo‘lsa, manba kuchlanishi shuncha bo‘linadi va har biri xiraroq yonadi. Parallel ulashda iste’molchilarning bir uchlari A nuqtaga, ikkinchi uchlari B nuqtaga ulanadi, tok shoxlanadi va har bir lampochka manbaning to‘liq kuchlanishini oladi, shuning uchun bir xil lampochkalar bir xil yorqin yonadi. Birining o‘chishi boshqalariga ta’sir qilmaydi. Parallel ulashda umumiy tok har bir tarmoqdagi toklarning yig‘indisiga teng, shuning uchun batareya tezroq charchaydi. Uylarimizdagi chiroqlar, rozetkalar va asboblar parallel ulangan: biri o‘chsa, boshqalari ishlayveradi. Eski gulchambar chiroqlari ketma-ket ulangan edi: bitta kuygan lampa butun shodani o‘chirib qo‘yardi. Xavfsizlik: tajribada faqat 4,5 V gacha batareya ishlating; xonadondagi lampa va rozetkaga tegmang.
Ulash tajribasi: 4,5 V li batareya, ikkita bir xil lampochka (patroni bilan), kalit va simlar bilan avval ketma-ket, keyin parallel zanjir yig‘ing. Har ikkala holatda yorqinlikni taqqoslang, so‘ng bir lampochkani patrondan buramang va ikkinchisining yonishini kuzating. Xavfsizlik: kalitni ochiq holda yig‘ing; faqat batareya ishlating; lampochkani burashdan oldin qizib ketmaganini tekshiring; rozetka va simlarga yaqinlashmang.