☰ Mundarija · Matematika

Ma’lumotlar tahlili; yakuniy takrorlash

Darslar 68–70 · 3 ta dars · B.Q. Xaydarov. Matematika 5-sinf, 1–2-qismlar. Qayta ishlangan va to‘ldirilgan uchinchi nashri. Toshkent, 2020
70

Yakuniy takrorlashga doir masalalar

Darslik: 2-qism, 70-dars, 137–140-betlar
MaqsadYakuniy takrorlash: natural sonlar, tenglamalar, geometriya, kasrlar, o‘nli kasrlar, foizlar, ma’lumotlar.
Yangi so‘zlar
tenglama · equationyuz va hajm · area and volumekasr va foiz · fraction and percento‘rta arifmetik · arithmetic mean
Tushuntirish

Yil davomida o‘rgangan mavzularni takrorlaymiz. Natural sonlarda amallar tartibi va qulay hisoblash qonunlarini eslaymiz. Tenglamada noma’lumni amal komponentlari orqali topamiz. To‘g‘ri to‘rtburchak yuzi S = a · b, parallelepiped hajmi V = a · b · c, kub sirti 6a². Oddiy kasrlarni taqqoslash, qo‘shish, ayirish va sonning qismini topishni bilamiz. O‘nli kasrlarda vergulga e’tibor bilan amallar bajariladi va yaxlitlanadi. Foiz — yuzdan bir ulush. Ma’lumotlar qatori o‘rta arifmetik, oraliq, mediana va moda bilan tahlil qilinadi. Javobni har doim tekshiring.

Namunalar
Tenglama 6x − 25 = 59: 6x = 84, x = 14. Xona 8 m × 5 m × 3 m: V = 120 m³; poli yuzi 8 · 5 = 40 m².
Narx 40 000 so‘m, 25% arzonlashdi: 40 000 : 100 · 25 = 10 000; yangi narx 30 000 so‘m. 3/8 + 2/8 = 5/8; 0,6 · 0,5 = 0,3.
Sinfda faoliyat

«Yil yakuni»: har bir bobdan (natural sonlar, geometriya, oddiy kasrlar, fazoviy shakllar, o‘nli kasrlar, ma’lumotlar) bitta eng yoqqan masalani tanlab, uni o‘zingiz yangi sonlar bilan tuzing va yeching.

Mashq
1
Hisoblang: (84 + 36) : 12.
2
45 ning 3/5 qismini toping.
3
O‘lchamlari 6 cm, 4 cm va 5 cm bo‘lgan parallelepiped hajmi (cm³)?
4
Nima uchun javobni tekshirish foydali?