O‘nli kasrlarni natural songa ko‘paytirish
O‘nli kasrning natural songa ko‘paytmasi — har biri shu kasrga teng, soni esa natural songa teng bo‘lgan qo‘shiluvchilar yig‘indisi. Uni hisoblash uchun vergulga e’tibor bermay kasrni natural songa ko‘paytiramiz. Hosil bo‘lgan ko‘paytmada o‘ng tomondan o‘nli kasrda verguldan keyin nechta raqam bo‘lsa, shuncha raqamni vergul bilan ajratamiz. Masalan, 2,35 · 4: 235 · 4 = 940, ikkita raqam ajratamiz: 9,40 = 9,4. O‘nli kasrni 10, 100, 1000 ga ko‘paytirish uchun vergulni mos ravishda 1, 2, 3 xona o‘ngga suramiz; raqamlar yetmasa, o‘ng tomonga nollar yoziladi: 4,95 · 1000 = 4950.
| × 10 | × 100 | × 1000 |
|---|---|---|
| vergul 1 xona o‘ngga | 2 xona o‘ngga | 3 xona o‘ngga |
Sport kuni uchun sovutgichda har biri 1,5 l li 8 ta shisha suv bor. Hammasi 1,5 · 8 = 12 l. Hisoblash: 15 · 8 = 120, verguldan keyin 1 ta raqam: 12,0 = 12.
Oshpaz bir porsiya miqdorini porsiyalar soniga ko‘paytiradi, tikuvchi har bir kiyimga ketadigan matoni umumiy hisoblaydi, qurilishchi materialni bo‘laklar soniga ko‘paytiradi.
Har biri 0,25 l li 6 ta stakan suv necha litr bo‘lishini hisoblang va javobni tekshirib ko‘ring.
«Narx kartochkalari»: 4 xil mahsulot narxini o‘nli kasr bilan yozing (masalan, 1,5 ming so‘m) va 6 ta sotib olinsa qancha bo‘lishini ko‘paytirib toping; natijani qo‘shish bilan tekshiring.