O‘nli kasrlar
Maxraji 10, 100, 1000 va hokazo bo‘lgan kasrlar o‘nli kasrlar deyiladi. Ular maxrajsiz yoziladi: avval butun qism, so‘ng vergul, undan keyin kasr qismining surati. Masalan, 7 3/10 = 7,3, 5 7/100 = 5,07. Maxrajdagi nollar soni verguldan keyingi raqamlar soniga teng bo‘lishi kerak, shuning uchun kerak bo‘lsa suratning oldiga nol qo‘yiladi: 4 7/1000 = 4,007. To‘g‘ri kasrda butun qism 0 bo‘ladi: 35/100 = 0,35. Verguldan keyingi birinchi xona o‘ndan birlar, ikkinchisi yuzdan birlar, uchinchisi mingdan birlar xonasi deyiladi. 8,52 «8 butun yuzdan 52» deb o‘qiladi.
| birlar | , | o‘ndan | yuzdan | mingdan |
|---|---|---|---|---|
| 8 | , | 5 | 2 |
35% = 0,35 = 7/20
35% dan 200 = 200 · 35 ÷ 100 = 70
Maktab devoridagi bo‘y o‘lchagich bo‘yicha o‘quvchining bo‘yi 1 m 38 cm chiqdi. Metrda yozsak: 1 m + 38/100 m = 1,38 m. Kasr qism o‘nlik kasr ko‘rinishida yozildi.
Tikuvchi o‘lchovlarni metrda o‘nlik kasr bilan yozadi, sport hakami natijani o‘nlik kasr bilan qayd etadi, savdo xodimi og‘irlikni kilogrammda yozadi.
Qarichingiz uzunligini santimetrda o‘lchang va uni metrda o‘nlik kasr qilib yozing.
«Chizg‘ich o‘nli kasri»: chizg‘ich bilan 4 ta narsa (qalam, o‘chirg‘ich va h.k.) uzunligini cm va mm da o‘lchang, so‘ng santimetrda o‘nli kasr bilan yozing (masalan, 13 cm 6 mm = 13,6 cm).