Murakkabroq masalalarni yechish
Murakkabroq masalani ikki yo‘l bilan yechish mumkin. Tenglashtirish usulida kattaroq qismdan ortig‘ini olib tashlaymiz, qismlar tenglashadi va qolgan yig‘indi teng bo‘linadi. Tenglama usulida kichik qismni x deb belgilab, boshqa qismlarni x orqali yozamiz va sxema chizib tenglama tuzamiz: x + (x + 12) = 80 yoki x + 4x = 150. «2 hissa va 3 hissa» kabi masalalarda bir hissani x deb olib, 2x + 3x = 5x yig‘indisini tuzamiz. Faraz qilish usulida avval hamma jonivorlar bir xil turdagi deb faraz qilinadi, so‘ng farq tuzatiladi. Har doim topilgan javobni masala sharti bo‘yicha tekshiramiz.
Yuguruvchi shanba kuni juma kunidagidan ikki barobar uzoq yugurdi, ikki kunda jami 12 km. Tenglama: x + 2x = 12, 3x = 12, x = 4. Juma kuni 4 km, shanba kuni 8 km. Tekshiramiz: 4 + 8 = 12.
Rejalashtiruvchi yig‘indini qismlarga taqsimlaydi, hisobchi xarajatni nisbatda bo‘ladi, muhandis noma’lumni tenglama orqali topadi.
Do‘stingiz uchun topishmoq tuzing: «Ikki son yig‘indisi 30, biri ikkinchisidan 4 ta ko‘p». Tenglashtirib yeching va tekshiring.
«Sxema chizamiz»: guruhlar masalani o‘qib, kesmalar bilan model-sxema chizadilar, so‘ng tenglama tuzib, yechadilar va javobni tekshiradilar.