O‘nli kasrlarni qo‘shish va ayirish
O‘nli kasrlarni qo‘shish yoki ayirish uchun avval verguldan keyingi raqamlar sonini nollar bilan tenglashtiramiz. Keyin sonlarni ustun qilib yozamiz, bunda vergul verguldan tagiga tushadi. Vergulga e’tibor bermay natural sonlardek qo‘shamiz (ayiramiz) va javobga ham xuddi shu joyga vergul qo‘yamiz. Sonni xona birliklari bo‘yicha yoyish mumkin: 5,28 = 5 + 0,2 + 0,08. O‘nli kasrlar uchun ham qo‘shishning o‘rin almashtirish (a + b = b + a) va guruhlash ((a + b) + c = a + (b + c)) qonunlari o‘rinli; ular hisoblashni yengillashtiradi.
Pochtada uchta posilka tortildi: 2,4 kg, 1,75 kg va 3,6 kg. Qulay yig‘ish: (2,4 + 3,6) + 1,75 = 6 + 1,75 = 7,75 kg.
Pochta xodimi posilkalar og‘irligini qo‘shadi, hisobchi o‘nlik kasrli summalarni ustun usulida topadi, muhandis uzunliklarni qo‘shib-ayiradi.
Chizg‘ich bilan ikki narsani o‘lchang (masalan, 12,5 sm va 7,8 sm) va uzunliklarini o‘nlik kasr sifatida qo‘shing.
«Do‘kon cheki»: 4 ta narsaning narxini ming so‘mda o‘nli kasr bilan yozing (masalan, 3,5 ming so‘m). Ustun usulida jami narxni va 20 ming so‘mga yetishi uchun qancha qo‘shish kerakligini toping.