Ma’lumotlar qatori va uning tahlili
Ma’lumotlar qatorini tahlil qilish uchun to‘rtta ko‘rsatkichdan foydalanamiz. O‘zgarish oralig‘i — eng katta va eng kichik sonlar ayirmasi; u ma’lumotlar qanchalik tarqoq ekanini ko‘rsatadi. O‘rta arifmetik — yig‘indining sonlar soniga bo‘linmasi. Mediana — o‘sish tartibida yozilgan qatorning o‘rtasidagi son; agar sonlar juft bo‘lsa, o‘rtadagi ikki sonning o‘rta arifmetigi olinadi. Moda — qatorda eng ko‘p takrorlangan son; modasi bo‘lmasligi yoki ikkita bo‘lishi ham mumkin. Masalan, maktab oshxonasi eng ko‘p buyurtma qilinadigan (moda bo‘lgan) taomni ko‘proq tayyorlaydi.
| Ko‘rsatkich | Nima? |
|---|---|
| oraliq | eng katta − eng kichik |
| o‘rta arifmetik | yig‘indi : soni |
| mediana | tartiblangan qator o‘rtasi |
| moda | eng ko‘p uchragan son |
Sport jamoasidagi 7 ta bolaning poyabzal o‘lchamlari: 33, 34, 34, 35, 35, 35, 37. Eng ko‘p uchraydigani (moda) 35, o‘rtadagisi (mediana) ham 35, o‘zgarish oralig‘i 37 − 33 = 4. Poyabzal ustasi shu orqali eng ko‘p kerak o‘lchamni oldin tayyorlaydi.
Poyabzal ustasi eng ko‘p kerak o‘lchamni aniqlaydi, statistik ma’lumotlarni tahlil qiladi, savdo xodimi qaysi tovar ko‘proq so‘ralishini bilib oladi.
Kitobning birinchi 7 ta so‘zida nechta harf borligini yozing va ularning modasi, medianasi va o‘zgarish oralig‘ini toping.
«Sinf statistikasi»: sinfdoshlaringizdan aka-uka va opa-singillar sonini so‘rab, 8–10 ta sonlar qatorini tuzing, o‘sish tartibiga joylang va oralig‘ini, medianasini hamda modasini toping.