Kasrlarga doir masalalar
Kasrli masalada avval nima ma’lum va nima topilishi kerakligini aniqlaymiz, so‘ng chizma chizamiz. Butun 1 ga (yoki b/b ga) teng. Sonning a/b qismini topishda butunni b ga bo‘lib, a ga ko‘paytiramiz. Agar sonning a/b qismi ma’lum bo‘lsa, ma’lum miqdorni a ga bo‘lib, b ga ko‘paytirib butunni topamiz. Bir son ikkinchisining qismini topish uchun birinchisini ikkinchisiga bo‘lamiz va kasr hosil qilamiz. Qolgan qismni topishda butun (1 yoki b/b) dan olingan qism ayriladi. Javobni masala shartiga qarab tekshirish kerak.
Maktab bog‘ida 60 ta daraxt bor, ularning 2/5 qismi olma. Bir ulush 60 : 5 = 12, olma daraxtlari 2 · 12 = 24 ta. Teskari savol: agar 24 ta daraxt 2/5 bo‘lsa, hammasi 24 : 2 · 5 = 60 ta.
Agronom ekinning qismidan butun hosilni baholaydi, o‘qituvchi sinf ulushlarini hisoblaydi, tadbirkor tushumning bir qismini xarajatga ajratadi.
12 ta narsadan iborat to‘plam (masalan, 12 ta qalam yoki qadam) tuzing va uning 3/4 qismini toping.
«Chizma bilan yechamiz»: masalani to‘g‘ri to‘rtburchak tasma chizib, uni teng ulushlarga bo‘lish orqali yeching va chizmada ma’lum hamda noma’lum qismlarni belgilang.