1
Natural sonlar va nol
Darslik: 1-qism, 1-dars, 6–9-betlar
MaqsadNatural sonlarni, ularning o‘nli yozuvini, xona va sinflarini bilish; ko‘p xonali sonlarni o‘qish va yozish.
Yangi so‘zlar
natural son · natural numberraqam · digitxona · place (digit position)sinf · class (group of three places)
Tushuntirish
Narsalarni sanashda ishlatiladigan sonlar natural sonlar deb ataladi. Ular 0, 1, 2, ..., 9 raqamlari yordamida o‘nli sanoq sistemasida yoziladi. Natural sonlar qatorida 1 eng kichik natural son, qator esa cheksiz; 0 natural son emas. Sonning xonalari o‘ngdan chapga birlar, o‘nlar, yuzlar va hokazo deb sanaladi, har uch xona bitta sinfni tashkil qiladi: birlar, minglar, millionlar, milliardlar. Sonni o‘qiganda chapdan o‘ngga har bir sinfdagi sonni va shu sinf nomini aytamiz, birlar sinfining nomi aytilmaydi.
Namunalar
3 408 052 sonini o‘qiymiz: 3 million 408 ming 52. Bu yerda millionlar sinfida 3, minglar sinfida 408, birlar sinfida 52 bor.
«12 milliard 600 ming 7» sonini yozamiz. Millionlar sinfi yo‘q, shuning uchun u joyga 000 yoziladi: 12 000 600 007.
Sinfda faoliyat
«Raqamli zanjir»: o‘qituvchi doskada 7–8 xonali son yozadi. Bolalar navbat bilan bitta sinfni o‘qiydilar (millionlar, minglar, birlar), jamoa esa to‘liq sonni takrorlaydi.
Mashq
1
Eng kichik natural son qaysi? 0 natural sonmi?
Eng kichik natural son 1; 0 natural son emas.
2
5 306 072 sonini so‘z bilan o‘qing.
5 million 306 ming 72
3
Raqamlar bilan yozing: 9 million 40 ming 5.
9 040 005
4
Nima uchun natural sonlar qatorida eng katta son yo‘q?
Har qanday natural songa 1 ni qo‘shsak, undan katta natural son hosil bo‘ladi.