Natural sonlar va nol
Narsalarni sanashda ishlatiladigan sonlar natural sonlar deb ataladi. Ular 0, 1, 2, ..., 9 raqamlari yordamida o‘nli sanoq sistemasida yoziladi. Natural sonlar qatorida 1 eng kichik natural son, qator esa cheksiz; 0 natural son emas. Sonning xonalari o‘ngdan chapga birlar, o‘nlar, yuzlar va hokazo deb sanaladi, har uch xona bitta sinfni tashkil qiladi: birlar, minglar, millionlar, milliardlar. Sonni o‘qiganda chapdan o‘ngga har bir sinfdagi sonni va shu sinf nomini aytamiz, birlar sinfining nomi aytilmaydi.
| Millionlar | Minglar | Birlar |
|---|---|---|
| 3 | 408 | 052 |
Futbol musobaqasi oldidan stadiondagi o‘rinlar soni 34 500 deb e’lon qilindi. Sonni sinflar bo‘yicha o‘qiymiz: minglar sinfida 34, birlar sinfida 500, ya’ni o‘ttiz to‘rt ming besh yuz.
Diktor raqamlarni to‘g‘ri o‘qiydi, kassir va hisobchi katta summalarni xatosiz yozadi, jurnalist statistikani ma’lum qiladi.
Kitob, afisha yoki yo‘l belgisidan 5 xonali yoki undan katta bir sonni toping va sinflar bo‘yicha ovoz chiqarib o‘qing.
| Milliardlar | Millionlar | Minglar | Birlar |
|---|---|---|---|
| 12 | 000 | 600 | 007 |
«Raqamli zanjir»: o‘qituvchi doskada 7–8 xonali son yozadi. Bolalar navbat bilan bitta sinfni o‘qiydilar (millionlar, minglar, birlar), jamoa esa to‘liq sonni takrorlaydi.