Foizlar
Miqdorning yuzdan bir ulushi uning bir foizi deyiladi: 1% = 1/100 = 0,01, butun miqdor esa 100% ga teng. Sonning p foizini topish uchun uni 100 ga bo‘lib (1% topiladi), p ga ko‘paytiramiz, ya’ni sonni p/100 ga ko‘paytiramiz. Agar sonning p foizi ma’lum bo‘lsa, ma’lum miqdorni p ga bo‘lib 1% ni topamiz, so‘ng 100 ga ko‘paytirib, butunni topamiz. Bir son boshqasining necha foizi ekanini bilish uchun ularni bir-biriga bo‘lib, natijani 100 ga ko‘paytiramiz: 18 : 24 = 0,75 = 75%. Narx 10% ga arzonlashsa, yangi narx eski narxdan eski narxning 10% i ayrilib topiladi.
40% = 0,4 = 2/5
40% dan 250 = 250 · 40 ÷ 100 = 100
Maktabdagi so‘rovnomada 50 o‘quvchidan 40 foizi maktabga piyoda keladi. 1% = 50 : 100 = 0,5 o‘quvchi, 40% = 0,5 · 40 = 20 o‘quvchi. Foiz — yuzdan bir ulush.
Sotsiolog so‘rovnoma natijalarini foizda beradi, hisobchi ulushni foiz bilan ko‘rsatadi, o‘qituvchi test natijasini foizda baholaydi.
Haftaning 5 ta maktab kunidan nechtasida kitob o‘qiganingizni sanang va uni foizga aylantiring (masalan, 3 : 5 = 0,6 = 60%).
«Chegirma»: do‘konda yoki e’londa 3 ta narx va chegirma foizini kattalar bilan topib, yangi narxlarni hisoblang. Qaysi chegirma eng ko‘p pul tejaydi?