O‘nli kasrni o‘nli kasrga bo‘lish
O‘nli kasrga bo‘lish uchun bo‘luvchida verguldan keyin nechta raqam bo‘lsa, bo‘linuvchida ham, bo‘luvchida ham vergulni shuncha xona o‘ngga suramiz. Bunda bo‘luvchi natural son bo‘ladi va bo‘lishni o‘nli kasrni natural songa bo‘lgandek bajaramiz. Bo‘linma o‘zgarmaydi, chunki ikkala sonni bir xil marta ko‘paytirdik. Masalan, 7,28 : 1,3 = 72,8 : 13 = 5,6. Agar bo‘linuvchida raqamlar yetmasa, o‘ng tomoniga nol yoziladi: 6 : 0,4 = 60 : 4 = 15. O‘nli kasrni 0,1, 0,01, 0,001 ga bo‘lish uni 10, 100, 1000 ga ko‘paytirish bilan teng: 5,7 : 0,01 = 570.
Maktab zalini bezash uchun 7,5 m lenta 0,3 m li bo‘laklarga bo‘linadi. Vergulni bir xona o‘ngga suramiz: 75 : 3 = 25. Demak 25 ta bo‘lak chiqadi. Tekshiramiz: 25 · 0,3 = 7,5.
Tikuvchi matoni bir xil bo‘laklarga bo‘lib nechta chiqishini hisoblaydi, oshpaz katta idishdagi suyuqlikni kichik stakanlarga bo‘ladi, duradgor taxtani bo‘laklarga ajratadi.
6 l suvdan 0,5 l li nechta stakan va 0,1 l li nechta kichik piyola to‘ldirish mumkinligini o‘ylang. 6 ni 0,5 ga va 0,1 ga bo‘ling. Nima uchun ikkala javob ham 6 dan katta?
«Kartochkalar»: 5 ta bo‘lish misolini (masalan, 3,6 : 0,9) kartochkaga yozing. Orqa tomoniga vergullar surilgan ko‘rinishini (36 : 9) va javobni yozing, juft bo‘lib tekshiring.