🎯 Missiya: Karam ko‘chatlarini zararkunandadan qaysi usul bilan himoya qilamiz va nega?
Bu qurilmada o‘zbekcha ovoz yo‘q: so‘zlar ekranda birma-bir yonadi.
Dushanba
S
Sinf rahbariSalom, 5-B! Maktab tomorqasidagi karam ko‘chatlarida muammo bor: barglari teshilgan. Bu hafta sababini aniqlab, himoya usulini tanlaymiz.
J
JasurQush uyalarini osish uchun 6 m sim oldim. Uni 0,4 m dan kesamiz: 6 : 0,4 = ? O‘nli kasrga bo‘lishda bo‘luvchidagi vergulni surib, natural son qilamiz.
A
AnvarIkkala sonda ham vergulni bir xil xona o‘ngga suramiz: 6 : 0,4 = 60 : 4 = 15. o‘zgarmaydi, chunki ikkala son bir xil songa ko‘paydi.
ZarinaBiologiyadagi amaliy ish: maktab hovlisini kuzatamiz. ga , , o‘tlarni yozamiz, qaysi biri meva beradi, qaysi biri qishda ham yashil turadi.
A
AnvarHayvonlar: bitta daraxtni tanlab, uzoqdan qaysi qush va hasharotlar kelishini kuzatamiz; chumoli izidan ergashamiz. Oxirida yozamiz.
J
JasurKaram qatoridagi 250 ta ko‘chatni sanadim. 30 tasining bargida mayda dumaloq teshiklar bor, ustida mayda qora sakrovchi qo‘ng‘izlar ko‘rindi.
M
MalikaBu — karam ga o‘xshaydi: mayda sakraydigan qo‘ng‘iz. Yaxshi kuzatuvchi bo‘ldik!
Siz
Daftarga yozaman: 250 ta ko‘chatdan 30 tasi zararlangan, sabab — burgacha.
Biologiya
🔒Qulf 2: Kuzatish daftari
Topshiriq: Kuzatish daftariga nimani yozamiz?
🔑 Kalit: Karamning 30 ta ko‘chati teshilgan, ustida sakrovchi mayda qo‘ng‘izlar — zararkunanda karam burgachasi.
Seshanba
A
AnvarZararlangan ko‘chatlar necha foiz? — miqdorning yuzdan biri: 1 % = 1/100 = 0,01, butun miqdor — 100 %.
M
MalikaBir son ikkinchisining necha foizi? Bo‘lamiz va 100 ga ko‘paytiramiz: 30 : 250 = 0,12; 0,12 · 100 = 12 %.
J
JasurSonning p foizini topish: songa p/100 ni ko‘paytiramiz. 250 ning 12 % i: 250 : 100 · 12 = 30 ✅
Z
ZarinaDo‘konda: — narx pasayishi, — oshishi. 20 % arzonlashsa, narx 100 dan 80 ga tushadi.
Siz
Kalit: ko‘chatlarning 12 % i zararlangan, 88 % i sog‘.
Matematika
🔒Qulf 3: Foiz
Topshiriq: 250 ta ko‘chatdan 30 tasi necha foiz?
🔑 Kalit: 250 ta ko‘chatdan 30 tasi — 12 %: zarar boshlangan, lekin ko‘chatlarning 88 % i sog‘.
Z
ZarinaShanba kuni qush uyalari hashari bo‘ladi. yozamiz! E’londa sarlavha, nima bo‘lishi, qachon va qayerda, kimlar uchun va kim e’lon qilgani bo‘ladi.
A
Anvar his-hayajonli gap oxiriga qo‘yiladi: «Qanday chiroyli bahor!» Undov so‘zidan keyin ham: «Ura!» Murojaat ta’kidlansa ham: «Do‘stlar! Bugun hashar.»
M
Malika: asar, gazeta, tashkilot nomlari, sinf harfi — 5-«B» sinf, ko‘chirma gap — o‘qituvchi dedi: «Kitob o‘qing.» Qo‘shtirnoq ichi o‘zgarmaydi.
J
Jasur esa bitta kishiga yuboriladi: murojaat va salomlashishdan boshlanadi. E’lon ko‘pchilikka mo‘ljallangan.
Siz
E’lon: «Qush uyalari hashari! 15-may, shanba, soat 10:00, maktab tomorqasi. 5-«B» sinf».
Ona tili
🔒Qulf 4: E’lon va tinish belgilari
Topshiriq: Qaysi yozuvda qo‘shtirnoq to‘g‘ri qo‘llangan?
Chorshanba
M
MalikaTexnologiyada o‘tdik: zararkunandalardan himoyaning to‘rt usuli bor — , kimyoviy, mexanik va . Ekologik jihatdan agrotexnik va biologik usullar eng yaxshi.
A
AnvarBiologik usulda foydali jonivorlar zararkunandalarni yo‘q qiladi: masalan, bog‘ga qushlarni chaqirib, ularga uya yasab beramiz. lar tuproqdan oziq oladi — ularni yulamiz.
J
JasurSodda vositalar: karam burgachasiga qarshi — kul va ohak aralashmasi; shira (bit)ga qarshi — sovunli eritma, u may oxiri–iyun oylarida kerak bo‘ladi; yopishqoq bayroqchalar.
Z
ZarinaKimyoviy dorilarni faqat maxsus tayyorlangan mutaxassis, himoya kiyimida ishlatadi. Bolalar ularga tegmaydi, purkalgan dalaga kirmaydi, idishlarini qayta ishlatmaydi.
Siz
Ohak aralashmasini ham o‘qituvchi bilan ishlatamiz.
Texnologiya
🔒Qulf 5: Himoya usullari
Topshiriq: Karam burgachasiga qarshi qaysi sodda vosita?
🔑 Kalit: Karam burgachasiga qarshi kul-ohak aralashmasi; sovunli eritma shira (may oxiri–iyun) uchun; kimyoviy dorilarga bolalar tegmaydi.
A
AnvarGeografiyada — Yerning hayot qobig‘i: troposferaning pastki qismi, butun gidrosfera va litosferaning yuqori qismi. Qalinligi 30–40 km deb beriladi.
M
MalikaOrganizmlar ko‘proq yer yuziga yaqin: tuproqda, havoning pastki qatlamida, suvning yuqori qismida. O‘simliklar suv, mineral tuz va karbonat angidriddan quyoshda yaratadi.
J
Jasur o‘simlik yeydi, yirtqichlar boshqa hayvonlarni; mikroblar o‘lgan o‘simlik va hayvonlarni chiritib, mineralga aylantiradi.
Z
ZarinaQuruq yerlarda ariq va kanal qazib suv chiqarib, bog‘ va dalaga aylantirilgan joylar — deyiladi.
Geografiya
🔒Qulf 6: Biosfera
Topshiriq: Organizmlar eng ko‘p qayerda uchraydi?
Payshanba
Z
ZarinaIngliz tili loyihasi: ob-havo ma’lumoti. Namuna: “Good evening! Here is the weather forecast for Thursday, the fifteenth of April. In Namangan it’s cloudy, 17 degrees.” Sana: “Thursday, the fifteenth of April”.
A
AnvarBayramlar: New Year — 1 January, Women’s Day — 8 March, Navruz — 21 March, Independence Day — 1 September, Teachers’ Day — 1 October. Sana bilan on, oy bilan in: on 21 March, in July.
M
MalikaNavro‘z dasturxoni: palov, manti, shashlik, cakes, jam, sweets va sumalak. Sumalak butun tun katta qozonda pishadi va uni faqat kattalar pishiradi.
J
JasurTaklifnoma: “Come and stay with us. We have a big house. See you soon.” Javob: “Thanks! I can come on Saturday.”
Ingliz tili
🔒Qulf 7: Weather forecast
Topshiriq: Jumlani tuz: so‘zlarni tartib bilan bos.
So‘zlarni tartib bilan bosib, gapni yig‘ing
WecelebrateNavruzon21March.
J
JasurScratchda uya old tomonini chizmoqchiman. Dasturda rasm buyruq bilan chiziladi: pastki chapdagi «add extension» orqali (Pen) qo‘shamiz.
A
Anvar«Pen down» — sprayt iz qoldiradi, «pen up» — to‘xtaydi. Rang va qalinlikni o‘zgartiramiz, «erase all» sahnani tozalaydi. Markazdan boshlash uchun «go to x: 0 y: 0».
M
MalikaKvadrat uchun 4 marta takrorlaymiz: 100 qadam yur, 90° bur. Uchburchak uchun burilish burchagi 120°.
Siz
Kvadrat — uya devori, uchburchak — tomi 🏠
Informatika
🔒Qulf 8: Scratchda chizamiz
Topshiriq: Kvadrat chizish uchun har burchakda necha gradusga buriladi?
Juma
Z
ZarinaAdabiyotda «Hayotning har lahzasi go‘zal», «Vatanjon» va «Tinch kunlar» she’rlarini o‘qiymiz. Yangi so‘zlar: , tinch kunlar, . Asarlarning mazmunini darslikdan o‘qiymiz.
M
MalikaRus tilida N. N. Nosovning «Огурцы» hikoyasi. So‘zlar: огурец, сторож, красть, стыдиться. Hikoya halollik va o‘z xatosini tan olish haqida.
J
JasurBiz ham halol bo‘lamiz: «Честность — лучшая политика!»
AdabiyotRus tili
🔒Qulf 9: Lahza va halollik
Topshiriq: Rus tilida «bodring» qanday?
A
AnvarTarixda: — odamlar uchun juda qimmatli narsa. Sovet davrida ko‘plari chetga surilgan, mustaqillikdan keyin tiklana boshlagan.
M
MalikaNavro‘z — qadimiy bahor bayrami, mehr-oqibat va dehqonchilik ishlari boshlanadigan davr. Sovet davrida rasman nishonlanmagan; 1990-yildan tiklanib, 21-mart dam olish kuni bo‘lgan.
J
JasurBu kunlarda hasharlar o‘tkaziladi, daraxt ekiladi, sumalak pishiriladi, muhtojlarga yordam beriladi. 1991-yilda Alisher Navoiyning 550 yilligi nishonlangan.
Z
ZarinaO‘zbekistonda 130 dan ortiq millat va elat yashaydi, ular qonun oldida teng. Ta’lim o‘zbek tilida va yana oltita tilda olib boriladi: qoraqalpoq, rus, tojik, turkman, qozoq, qirg‘iz.
Siz
Hasharimiz ham shu an’analarning davomi 🙂
Tarixdan hikoyalar
🔒Qulf 10: Qadriyatlar tiklandi
Topshiriq: Navro‘z 1990-yildan boshlab qanday bo‘lgan?
S
Sinf rahbariErtaga hashar. Karam ko‘chatlarini qanday himoya qilamiz?
M
MalikaUch variant: A — mutaxassis kimyoviy dori purkaydi; B — kul-ohak aralashmasi o‘qituvchi bilan, qush uyalari va begona o‘tlarni yulish; C — sovunli eritma purkash.
A
AnvarC bo‘lmaydi: sovunli eritma shira uchun, shira may oxiri–iyunda paydo bo‘ladi, bizda esa burgacha. A ni ham tanlamaymiz: kimyoviy dori dalaga bolalar kirmaydigan qiladi.
J
JasurB — kul-ohak burgachaga qarshi, uyalar esa qushlarni chaqiradi: ekologik jihatdan eng yaxshi usullar. 12 % zarar hali kichik.
Siz
Qaror: B. Missiya bajarildi!
Biologiya
🔒Qulf 11: Qaror
Topshiriq: Qaysi kalit C variantni rad etdi?
★
Bir haftani bir hikoyada takrorlading!
Bu hikoya 10 ta fanni birlashtirdi.
MatematikaOna tiliIngliz tiliInformatikaTexnologiyaAdabiyotBiologiyaGeografiyaRus tiliTarixdan hikoyalar
0 / 14 yulduz
Jamoa hisoboti
Karamni ekologik himoya qilamiz
Karamning 250 ta ko‘chatidan 30 tasi, ya’ni 12 % i teshilgan va ustida sakrovchi mayda qo‘ng‘izlar bor edi: bu karam burgachasi. Unga qarshi kul va ohak aralashmasi ishlatiladi, sovunli eritma esa may oxiri–iyunda paydo bo‘ladigan shira uchun. Kimyoviy dorilarga bolalar tegmaydi, shuning uchun o‘qituvchi bilan kul-ohak sepamiz va qush uyalari osamiz.
— 5-B jamoa
Topilgan kalitlar
Karamning 30 ta ko‘chati teshilgan, ustida sakrovchi mayda qo‘ng‘izlar — zararkunanda karam burgachasi.
250 ta ko‘chatdan 30 tasi — 12 %: zarar boshlangan, lekin ko‘chatlarning 88 % i sog‘.
Karam burgachasiga qarshi kul-ohak aralashmasi; sovunli eritma shira (may oxiri–iyun) uchun; kimyoviy dorilarga bolalar tegmaydi.
Yulduzli savollar
30 ta 250 ning necha foizi?
Quyidagilardan qaysi biologik himoya usuliga kiradi?
O‘ylab ko‘r: iyun oyida shira paydo bo‘lsa, qaysi vosita mos bo‘ladi?