Fazoda to‘g‘ri chiziq va tekislikning o‘zaro joylashuvi
To‘g‘ri chiziq va tekislik uch xil joylashishi mumkin: to‘g‘ri chiziq tekislikda yotadi, tekislikni bitta nuqtada kesadi yoki umumiy nuqtasi yo‘q. Umumiy nuqtasi bo‘lmasa, to‘g‘ri chiziq tekislikka parallel deyiladi. Alomat: tekislikda yotmagan to‘g‘ri chiziq shu tekislikdagi biror to‘g‘ri chiziqqa parallel bo‘lsa, u tekislikning o‘ziga ham parallel. Xossa: agar tekislik ikkinchi tekislikka parallel to‘g‘ri chiziqdan o‘tsa, tekisliklarning kesishish chizig‘i shu to‘g‘ri chiziqqa parallel. Shuning uchun, masalan, uchburchakning BC tomoniga parallel tekislik AB va AC ni B₁, C₁ nuqtalarda kesib o‘tsa, B₁C₁ ∥ BC va o‘xshash uchburchaklar tufayli B₁C₁ : BC = AB₁ : AB. Tekislikka parallel to‘g‘ri chiziq shu tekislikdagi barcha to‘g‘ri chiziqlarga parallel bo‘lmaydi: ularning ba’zilari unga ayqash, faqat unga parallel yo‘nalishdagilari parallel bo‘ladi.
Uzun to‘sinni xonada o‘rnatayotgan quruvchi uni polga parallel ekanini tekshirmoqchi. Buning uchun to‘sin pol bilan devor tutashgan chiziqqa parallel bo‘lsa yetarli: pol tekisligidagi biror chiziqqa parallel va tekislikda yotmaydigan to‘g‘ri chiziq tekislikka ham parallel bo‘ladi. Shu sababli to‘sinning ikki uchi poldan bir xil balandlikda turadi.
Quruvchilar va duradgorlar to‘sin, tokcha va ramalarni to‘g‘ri o‘rnatadi, quyosh panellarini o‘rnatuvchilar panel tayanchlarini bir tekislikda joylaydi, 3D modellashtiruvchilar tekislik va chiziqlarni hisoblaydi.
Past stol yoki partaning bir chetining ikki uchini polgacha chizg‘ich bilan o‘lchang. Balandliklar teng bo‘lsa, shu chet polga parallel ekanini tushuntiring.
Qalam va stol yuzasidan model yasang: qalamni stol yuzasidagi chiziqqa parallel qilib stol tepasida ushlab turing, qalam stolni kesmasligini ko‘rsating; so‘ng qalamni burib, stolga ayqash holatni ham ko‘rsating.